Çözüldü Allah'ın Musa Aleyhisselam ile Konuşmasındaki Hikmeti Nasıl Anlayabiliriz?

Selamun aleykum hocam

Bir ayette Musa aleyhisselam, Rabbini görmek isteyince Allah ona, buna dağların bile dayanamayacağını gösteriyor.

Ama Musa aleyhisselam ile ilk konuşurken de ağaçtan ona seslenildi, buyruluyor. Buradaki hikmeti nasıl anlamalıyız?

Âleykum selam we rahmetullahi we berakatuh kardeşim;

Musa (a.s.)'ın Allah (c.c.) Görmek İstemesi;

“Musa dedi ki: ‘Rabb'im! Bana kendini göster, Sana bakayım.’
Allah buyurdu: ‘Beni asla göremezsin. Fakat şu dağa bak; eğer yerinde durabilirse Beni görebilirsin.’
Rabb'i dağa tecelli edince onu paramparça etti ve Musa bayılıp düştü.” (A'raf Suresi 143)

Selef âlimleri bu ayetten şu sonucu çıkarmıştır:
Dünya hayatında Allah gözle görülmez. Allah dağa az bir tecelli gösterdiğinde bile dağ parçalandı. Bu yüzden insan bedeni buna dayanamaz.
Şeyhu'l İslam İbn Teymiyye (rahimehullah) şöyle der:
“Allah’ın Musa’ya söylediği ‘Beni göremezsin’ sözü dünya hayatı içindir. Çünkü Musa görmeyi dünyada istemişti ve Ona bunun dünyada olmayacağı bildirildi. Bu, Allah’ın görülmesinin mutlak olarak imkânsız olduğu anlamına gelmez. Bilakis Peygamber’den mûminlerin kıyamet gününde Rabb'lerini göreceklerine dair hadisler mutevatir olarak gelmiştir.” (İbn Teymiyye, Mecmûʿu’l-Fetâvâ, C 6, Sf: 509)


İbn Teymiyye aynı anlamda başka bir yerde şöyle der:
‘Beni göremezsin’ sözüyle dünyada görülmesi nefyedilmiştir. Ahirette ise kitab, sünnet ve selefin icması mûminlerin Rabb'lerini göreceğini göstermiştir.” (İbn Teymiyye, Mecmûʿu’l-Fetâvâ, C 2, Sf: 335)


Allah (c.c.)'ın Musa (a.s.) ile, Ağaçtan Tarafından Konuşma Tesellisi;

“Musa ateşe gelince, vadinin sağ tarafından, mubârak yerdeki ağaç tarafından şöyle seslenildi: ‘Ey Musa! Şubhesiz Ben âlemlerin Rabb'i olan Allah’ım.’ (Kasas Suresi 30)

İbn Teymiyye bu ayetin açıklamasında şöyle der:
“Musa’nın Rabb'i, Ona Tur’un sağ tarafından, ağaç tarafından nida etti. Musa Allah’ın kelâmını o taraftan işitti; bu Allah’ın ağacın içinde olduğu anlamına gelmez.” (İbn Teymiyye, Mecmûʿu’l-Fetâvâ, C 12, Sf: 368)

İbn Kudâme de aynı akideyi şu şekilde açıklar:
“Allah Musa ile gerçekten konuşmuştur. Musa Allah’ın kelâmını vasıtasız olarak işitti ve onu ağaç tarafından işitti.” (İbn Kudâme el-Makdisî, Lummatu’l-İtikâd, Kelâmullah bahsi, Dâru’l-Âsıme tahkikli baskı, Sf: 18 - el-Mektebu’l-İslâmî baskısı Sf: 17)

İbn Huzeyme bu ayeti açıklarken özellikle hulûl inancını reddeder:
“Musa, Rabb'inin kelâmını ağaç tarafından işitti; bu Allah’ın ağaca hulûl ettiği anlamına gelmez. Allah bundan münezzehtir.” (İbn Huzeyme, Kitâbu’t-Tevhîd, Bab: Kelâmullah, C. 1, Sf: 150-151 Dâru’r-Ruşd tahkiki)


Selef âlimleri Musa aleyhisselamın Tur’da işittiği hitabın “ağaçtan gelmesi” meselesini 3 temel esasla açıklamışlardır:
Allah konuştu, fakat sesi ağaç tarafından işittirdi (kelâm sıfatı hakikidir). Bu, Musa’nın konuşmanın bir yönden geldiğini anlayabilmesi içindir. Yani; Allah ağaç değildir, Allah ağacın içinde (hulûl etmiş) değildir. Ancak Allah kelâmını o yönden işittirmiştir. Bu açıklamayı özellikle İbn Teymiyye ve İbn Kudâme zikreder.

Ansızın her taraftan gelen bir hitab yerine, belirli bir yerden gelen hitab, Musa’nın korkmaması ve konuşmayı anlaması içindir.

​

Bu ayet Selef akidesinde Allah’ın kelâm sıfatının önemli bir delilidir!​

Allah gerçekten konuşur ve Musa gerçekten Allah’ın kelâmını işitti. Nitekim Allah Musa hakkında şöyle buyurur:
وَكَلَّمَ اللَّهُ مُوسَىٰ تَكْلِيمًا
“Allah (c.c.), Musa ile gerçekten konuştu.” (Nisa Suresi 164)

Hulasat'ul Kelam; Bu iki olayın farkı şudur:
Musa Allah’ın kelâmını işitti ; bu mümkündür ve gerçekleşmiştir.
Allah’ı görmek istedi ; dünya hayatında mümkün değildir.
Allah kelâmını ağaç tarafından işittirdi, fakat Allah ağaç değildir ve ağaca hulûl etmiş değildir.
Bu, Musa’nın konuşmayı anlayabilmesi için yaratılmış bir vasıtadır.

Allah'ın Konuşması Harf ile mi, Harfsiz mi Konuşur?​

Çözüldü - Allah'ın Konuşması Harf ile mi, Harfsiz mi Konuşur?

Allah harfler ile mi konusiyor yoksa harfsiz mi? Bu konu üzeri türkcede kitap mevcut mudur?

islam-tr.org