Çözüldü Ekmeğin Dindeki Yeri Nedir ?
- Konbuyu başlatan فرقان
- Başlangıç tarihi
Çevrimiçi
Âleykum selam we rahmetullahi we berakâtuh
İslam öncesi cahiliyye inancında Ekmek (buğday, darı) rızkın, bereketin sembolu görülürken bu anlayış kısmen de olsa İslam'a sirayet de etmiştir. Hatta Allah'dan başkasına yemin edilmesinin yasak olmasına rağmen ekmeğe bu kutsiyet yeminle devam ettirilmiş, hatta hatalı bir anlayışla insanı çarpabilme etkisi olduğuna inanılmıştır. Oysa ekmek sembolik bir nîmettir ve ekmeğe Allah'ın rızık olarak verdiği bu nîmete karşı, kufran-ı nîmet, nankörlük (nan kürtçe ekmek demektir) durumuna düşmemek için kırıntılarına, yere dökülen parçalarına karşı israfla beraber itibar edilmiş, öpüb alına koyarak bu günahtan tevbe etmeyi amaçlamıştır.
Taberâni'de geen bir rivâyette Rasulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
(Taberâni, el-Mucemu’l-Kebir, Hadis no: 840)
Nuraddin el Heysemi, bu rivâyet hakkında 'senedinde zayıf râviler bulunduğundan dolayı hadisi zayıf kabul edilmiştir' demiştir.. (Nuraddin el Heysemi, Mecmau’z- Zevaid, C. 5, sf: 34)
Hâkim, ilgili rivâyetin ilk cumlesi hakkında "Ekmeğe değer (hurmet edin) verin” sahihtir demiştir. (Hâkim; Zehebi, Telhis, c. 4, sf: 136)
(Aclûnî, Keşfu’l-Hafâ, C. 2, Sf: 234, Hadis no: 2304; Suyûtî, ed-Durru’l-Mensûr, 2/390; Deylemi, el-Firdevs, C. 10, Sf: 1, Hadis no: 8118) Merfu hadis
Aclûnî bu rivayetin aslı olmadığını, meşhur dillerde dolaşan sözlerden olduğunu ifade eder. Zâyıf hadis
مَنْ أَكْرَمَ الْخُبْزَ أَكْرَمَهُ اللهُ“Kim ekmeği ikram eder / hürmet gösterirse Allah da onu ikram eder.”
Başka bir zayıf hadis-i şerifte ekmek kırıntısı hakkında şöyle bir rivâyet mevcuddur:
Âişe (Radıyallâhu anhâ)'dan; şöyle demiştir:
(Bir defa) Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) eve girdi de yere atılmış bir ekmek parçası gördü. Onu yerden alıb sildikten sonra yedi ve:
Yâ Âişe, değerli şeye saygı göster. Çünkü ekmek parçası hangi kavimden nefret etmiş (kaçmış) ise katiyyen bir daha onlara dönmemiştir, buyurdu."
(İbn Mâce, E'time, Bab 52, Hadis no: 3353)
Not:
Zevâid'de şöyle denilmiştir: Bunun senedinde bulunan el-Velid bin Muhammed zayıftır. Sindi de : ed-Dumeyri'nin bu râvinin hadîs uydurmakla itham edildiğini söylediğini nakletmiştir.
Yine sahih hadis eserlerinden bulunmayan ekmek hakkında “Ekmeği hor gören kavmi Cenab-ı Hak açlık musibetine uğratır.”
(Dâmad Abdurrahman Gelibolulu Şeyhzâde, Mecmâu'l Enhur, Bedru'l-Mutteka, 2:525) rivâyeti vardır.
Kısacası; ekmek bir nîmettir ve diğer rızık nimetlerin sembolik adıdır. yoksa diğer rızık nîmetlerden bir üstünlüğü yoktur. Rızık ise Allah (c.c.)'nın bir lutfudur. Bu lutfa karşı edeb ve saygı olarak nîmetleri israf etmemekle beraber pis olan yerlere de atmaktan, çiğneyip aşağılamaktan veya bunlara mağdur olabilecek durumdakileri kaldırmak, hem edeben hem de usûlen uygun hasletlerdendir.
Nitekim Rasulullah (s.a.v.) yemek yediği zaman parmaklarını üç defa yalar ve şöyle buyururdu:
"Biriniz lokması (yere) düştüğü zaman (bulaşan toz, toprağı) ondan gidersin ve onu yesin. Şeytana bırakmasın."
Sonra bize yemek kabını silmeyi emrederek şöyle buyurdu: "Şurası bir gerçek ki, hiç biriniz yemeğinin neresinin kendisi için bereketli olduğunu bilemez."
(Muslim, Eşribe 136, 137; Tirmizî, Et'ime II; Ahmed b. Hanbel, III, 177, 290, Ebu Davud, Et'ime, Bab 49, Hadis no: 3845)
Böyle amel ederken de cahillerin anlayışıyla onu putlaştırma durumlarına girmekten da sakınmak gerekir.
İlgili Konu:
"DARI'SI BAŞINA" ŞİRKİ
İslam öncesi cahiliyye inancında Ekmek (buğday, darı) rızkın, bereketin sembolu görülürken bu anlayış kısmen de olsa İslam'a sirayet de etmiştir. Hatta Allah'dan başkasına yemin edilmesinin yasak olmasına rağmen ekmeğe bu kutsiyet yeminle devam ettirilmiş, hatta hatalı bir anlayışla insanı çarpabilme etkisi olduğuna inanılmıştır. Oysa ekmek sembolik bir nîmettir ve ekmeğe Allah'ın rızık olarak verdiği bu nîmete karşı, kufran-ı nîmet, nankörlük (nan kürtçe ekmek demektir) durumuna düşmemek için kırıntılarına, yere dökülen parçalarına karşı israfla beraber itibar edilmiş, öpüb alına koyarak bu günahtan tevbe etmeyi amaçlamıştır.
Taberâni'de geen bir rivâyette Rasulullah (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:
أَكْرِمُوا الْخُبْزَ فَإِنَّ اللهَ أَكْرَمَهُ، فَمَنْ أَكْرَمَ الْخُبْزَ أَكْرَمَهُ اللهُ
“Ekmeğe değer (hurmet edin) verin, çünkü Allah da ona değer vermiştir. Kim ekmeğe değer verirse Allah da ona değer verir (ikramda bulunur).”(Taberâni, el-Mucemu’l-Kebir, Hadis no: 840)
Nuraddin el Heysemi, bu rivâyet hakkında 'senedinde zayıf râviler bulunduğundan dolayı hadisi zayıf kabul edilmiştir' demiştir.. (Nuraddin el Heysemi, Mecmau’z- Zevaid, C. 5, sf: 34)
Hâkim, ilgili rivâyetin ilk cumlesi hakkında "Ekmeğe değer (hurmet edin) verin” sahihtir demiştir. (Hâkim; Zehebi, Telhis, c. 4, sf: 136)
اِحْتَرِمُوا الْخُبْزَ فَإِنَّ اللهَ تَعَالَى جَعَلَهُ فَرَاسَةً لِلْمُؤْمِنِ
“Ekmeğe hürmet edin; çünkü Allah, Onu mûmin için bir bereket vesilesi kılmıştır.”(Aclûnî, Keşfu’l-Hafâ, C. 2, Sf: 234, Hadis no: 2304; Suyûtî, ed-Durru’l-Mensûr, 2/390; Deylemi, el-Firdevs, C. 10, Sf: 1, Hadis no: 8118) Merfu hadis
Aclûnî bu rivayetin aslı olmadığını, meşhur dillerde dolaşan sözlerden olduğunu ifade eder. Zâyıf hadis
مَنْ أَكْرَمَ الْخُبْزَ أَكْرَمَهُ اللهُ
Başka bir zayıf hadis-i şerifte ekmek kırıntısı hakkında şöyle bir rivâyet mevcuddur:
Âişe (Radıyallâhu anhâ)'dan; şöyle demiştir:
(Bir defa) Peygamber (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) eve girdi de yere atılmış bir ekmek parçası gördü. Onu yerden alıb sildikten sonra yedi ve:
Yâ Âişe, değerli şeye saygı göster. Çünkü ekmek parçası hangi kavimden nefret etmiş (kaçmış) ise katiyyen bir daha onlara dönmemiştir, buyurdu."
(İbn Mâce, E'time, Bab 52, Hadis no: 3353)
Not:
Zevâid'de şöyle denilmiştir: Bunun senedinde bulunan el-Velid bin Muhammed zayıftır. Sindi de : ed-Dumeyri'nin bu râvinin hadîs uydurmakla itham edildiğini söylediğini nakletmiştir.
Yine sahih hadis eserlerinden bulunmayan ekmek hakkında “Ekmeği hor gören kavmi Cenab-ı Hak açlık musibetine uğratır.”
(Dâmad Abdurrahman Gelibolulu Şeyhzâde, Mecmâu'l Enhur, Bedru'l-Mutteka, 2:525) rivâyeti vardır.
Kısacası; ekmek bir nîmettir ve diğer rızık nimetlerin sembolik adıdır. yoksa diğer rızık nîmetlerden bir üstünlüğü yoktur. Rızık ise Allah (c.c.)'nın bir lutfudur. Bu lutfa karşı edeb ve saygı olarak nîmetleri israf etmemekle beraber pis olan yerlere de atmaktan, çiğneyip aşağılamaktan veya bunlara mağdur olabilecek durumdakileri kaldırmak, hem edeben hem de usûlen uygun hasletlerdendir.
Nitekim Rasulullah (s.a.v.) yemek yediği zaman parmaklarını üç defa yalar ve şöyle buyururdu:
"Biriniz lokması (yere) düştüğü zaman (bulaşan toz, toprağı) ondan gidersin ve onu yesin. Şeytana bırakmasın."
Sonra bize yemek kabını silmeyi emrederek şöyle buyurdu: "Şurası bir gerçek ki, hiç biriniz yemeğinin neresinin kendisi için bereketli olduğunu bilemez."
(Muslim, Eşribe 136, 137; Tirmizî, Et'ime II; Ahmed b. Hanbel, III, 177, 290, Ebu Davud, Et'ime, Bab 49, Hadis no: 3845)
Böyle amel ederken de cahillerin anlayışıyla onu putlaştırma durumlarına girmekten da sakınmak gerekir.
İlgili Konu:
"DARI'SI BAŞINA" ŞİRKİ
İlmi Konu - Darısı Başına Şirki
"DARISI BAŞIN(m)A" ŞİRKİ Cahillerin dillerine pelesenk olduğundan sıkça duyduğumuz "Darısı başın(m)a" sözü, İslam öncesi, eski Türk geleneğinde kullanılan şirk içerikli bir deyimdir. Orta Asya’da, kutlamalarda “bereket” simgesi olarak ; Darı, Mısır , buğday, arpa, pirinç v.b...
www.islam-tr.org
Benzer konular
-
Çözüldü Bir İnsanın Doğru Yolu Bulması İçin Günah İşlemeyi Kabul Etmenin Dindeki Hükmü Nedir?- Başlatan Horasan Fedaisi
- Cevaplar: 1
-
-
Bilinçaltı'nın Dindeki Yeri Nedir ?
- Başlatan nereyeboyle
- Cevaplar: 0
-
-
Çözüldü Eli Kolu Bağlı Esirleri Öldürmenin Dindeki Yeri Nedir ?
- Başlatan Sarallah
- Cevaplar: 3
-
Çözüldü Takke ve Sarık Dindeki Yeri Nedir? Tuvalette Örtünmek?- Başlatan Ebukutub
- Cevaplar: 3
-
Çözüldü Hamasın Dindeki Sapmaları Nelerdir?
- Başlatan idris80
- Cevaplar: 2
-