En Faziletli Kadın Kimdir?
يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاكِ وَطَهَّرَكِ وَاصْطَفَاكِ عَلَىٰ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ
“Ey Meryem! Allah Seni seçti, tertemiz kıldı ve Seni âlemlerin kadınlarına üstün kıldı.” (Âl-i İmrân 42)Cumhur-u ulema (İbn Cerîr et-Taberî, İbn Kesîr, İmam Kurtubî, Fahreddin er-Râzî) bu ayetteki "âlemler" lafsınız zamanla kayıtlandırmış ve kendi zamanındaki kadınların en hayırlısı olarak anlamıştır. Delil olarak da İsrailoğulları için "Sizi âlemlere üstün kıldım." (Bakara 47) dediği ayeti gösterirler. Bu üstünlük bütün zamanlar için değil, kendi dönemleri içindir.
Rasûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur:
حدثنا أبو بكر بن زنجويه حدثنا عبد الرزاق أخبرنا معمر عن قتادة عن أنس رضى الله تعالى عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال حسبك من نساء العالمين مريم ابنة عمران وخديجة بنت خويلد وفاطمة بنت محمد وآسية امرأة فرعون
قال أبو عيسى هذا حديث صحيح
Enes (r.anh)’den rivâyete göre; قال أبو عيسى هذا حديث صحيح
Rasûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Yeryüzünde yaşayıp giden kadınlardan örneklik bakımından sana şunlar yeterlidir: İmrân’ın kızı Meryem, Huveylid kızı Hatice, Muhammed’in kızı Fatıma ve firavun’un karısı Âsiye…”
(Tirmizi, Menâikib, 3878)
خَيْرُ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ: مَرْيَمُ بِنْتُ عِمْرَانَ، وَخَدِيجَةُ بِنْتُ خُوَيْلِدٍ، وَفَاطِمَةُ بِنْتُ مُحَمَّدٍ، وَآسِيَةُ امْرَأَةُ فِرْعَوْنَ
“Âlemlerin en hayırlı kadınları; İmrân’ın kızı Meryem, Huveylid’in kızı Hatice, Muhammed’in kızı Fâtıma, ve Firavun’un eşi Âsiye’dir.”(Musned Ahmed, Hadis no: 2663) Hâkim, el-Mustedrak ve Albânî sahih demiştir.
Bu görüşü benimseyenler; İbn Kesîr, İmam Kurtubî, İbn Teymiyye, İbn Hacer, Nevevî
Meryem kendi devrinin zirvesi; Hatice risaletin destekçisi; Fâtıma neseb + takva + ummet hanımefendisi; Âsiye küfür düzeninde iman zirvesi, Cumhurun tercih ettiği görüş budur. Eğer Meryem mutlak olarak bütün kadınlardan üstün olsaydı, diğerlerinin zikri anlamsız olurdu.
حدثنا هارون بن إسحاق الهمداني حدثنا عبدة عن هشام بن عروة عن أبيه عن عبد الله بن جعفر قال سمعت علي بن أبي طالب يقول سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول خير نسائها خديجة بنت خويلد وخير نسائها مريم ابنة عمران
قال وفي الباب عن أنس وابن عباس وعائشة وهذا حديث حسن صحيح
Ali b. ebî Tâlib (r.anh)’den rivâyete göre, şöyle demiştir; قال وفي الباب عن أنس وابن عباس وعائشة وهذا حديث حسن صحيح
Nebi (s.a.v)’in şöyle buyurduğunu işittim: “Sizin asrınızdaki, döneminizdeki en hayırlı kadın Huveylid kızı Hatice’dir. Geçmiş asırdaki kadınların en hayırlısı da İmran kızı Meryem’dir.”
(Tirmizi, Menâikib, 3877)
حدثنا محمد: أخبرنا عبدة، عن هشام بن عروة، عن أبيه قال: سمعت عبد الله بن جعفر قال: سمعت عليا رضي الله عنه يقول: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول.
حدثني صدقة: أخبرنا عبدة، عن هشام، عن أبيه قال: سمعت عبد الله بن جعفر، عن علي بن أبي طالب رضي الله عنهم
عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: (خير نسائها مريم، وخير نسائها خديجة)
Ali b. Ebi Talib (r.anh) rivâyetle;حدثني صدقة: أخبرنا عبدة، عن هشام، عن أبيه قال: سمعت عبد الله بن جعفر، عن علي بن أبي طالب رضي الله عنهم
عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: (خير نسائها مريم، وخير نسائها خديجة)
Nebi ﷺ 'in şöyle buyurduğunu bildirdi: "Onun kadınlarının (çağdaşlarının) en hayırlıları Meryem'dir. Yine Onun kadınlarının (çağdaşlarının) en hayırlıları Hatice'dir."
(Buhârî, Fedailu's Sahabe, Bab 20, Hadis no: 3815)
حدثنا عبد العزيز بن عبد الله قال: حدثني محمد بن جعفر، عن عبد الله بن عبد الرحمن: أنه سمع أنس بن مالك رضي الله عنه يقول:
سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: (فضل عائشة على النساء، كفضل الثريد على سائر الطعام)
Abdullah b. Abdurrahman'dan rivayete göre; O Enes b. Malik (r.anh)'i şöyle derken dinlemiştir: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: (فضل عائشة على النساء، كفضل الثريد على سائر الطعام)
RasuluIlah ﷺ 'i şöyle buyururken dinledim: "Aişe'nin kadınlara üstünlüğü tiridin diğer yemeklere üstünlüğü gibidir."
(Buhârî, Fedailu's sahabe, Bab 30, Hadis no: 3770)
إِنَّ فَاطِمَةَ سَيِّدَةُ نِسَاءِ أَهْلِ الْجَنَّةِ
“Fâtıma, cennet ehli kadınlarının efendisidir.”(Musned Ahmed, Hadis no: 2663, 2695 ; Sünenu’t-Tirmizî , Menâkıb, Hadis no: 3873; el-Hâkim , el-Mustedrak, Hâkim, C. 3, Sf: 164)
İmam Hâkim: Sahih, Zehebî: Hâkim’e muvafakat; Albânî: Sahih (Silsiletu’l-Ehâdîsi’s-Sahîha)
Sahabe kadınları iman, hicret, cihad, sabır ve nusret bakımından önceki ummet kadınlarından üstündür. Çünkü son ummete mensubdurlar ve en hayırlı peygambere tâbi olmuşlardır. İbn Teymiyye der ki (özetle): “Muhammed ﷺ ummeti, önceki ummetlerden üstündür; bu da onların salih erkek ve kadınlarını kapsar.
”Kadınlar arasında tek bir “mutlak fazilet sıralaması” yoktur. Fazilet; zaman, rol ve vasıf bakımından farklılaşır. Kur’an ve sahih sünnet, fazileti çok boyutlu ele alır.
Kendi devrinde mutlak üstünlük : Meryem (a.s.)
Risalet desteği : Hatice (r.anha)
Ummet içinde genel fazilet : Fâtıma (r.anha)
İlim ve fetva : Âsiye (r.anha)
Not:
Meryem (عليها السلام) için “aleyhâ’s-selâm” denmesi, Onun Kur’ân’da seçilmiş, ilâhî hitaba mazhar ve peygamber annesi olmasındandır. Âleyhâ’s-selâm burada nubuvvet değil, tazim ve selamdır. Bu sebeble Selef ve muhaddislerin (İbn Kesir, Kurtubi, Nevevi, İbn Hacer) çoğu, Ona “aleyhâ’s-selâm” demeyi caiz ve uygun görmüştür.
Âsiye (رضي الله عنه) için “radıyallahu anhâ” denmesi ise, peygamber olmayan salih mûminler için yerleşmiş dua geleneğindendir. Âsiye; Firavun’un eşi , Büyük bir mûmin kadın olup ne peygamber ailesindendir ne de ilahî hitabla (melek aracılığıyla) öne çıkan bir figürdür. Kur’ân’da:
“Allah iman edenlere Firavun’un hanımını misal verdi…” (Tahrîm 11)
Bu nedenle Ona rahmet ve rıda duası yapılır . “Radıyallahu anhâ” Peygamber olmayan, Faziletli, Allah’ın radı olması umulan mûminler için kullanılan en yerleşik duadır. Bunlar itikad değil, edeb ve dua ifadeleridir.
Âsiye’ye de “aleyhâ’s-selâm” denemez mi?”
Haram değildir ancak meşhur ve yerleşik değildir, Selef’in istikrarlı kullanımı “radıyallahu anhâ” yönündedir.
İbn Teymiyye’nin usûlü özetle şudur: “Istılahlar, naslardan çok ummetin amelî geleneğiyle belirlenir.
