Çözüldü Milliyetçilik ile Kavmiyetçilik Aynı Şey midir? Caiz Olan Milliyetçilik Var mıdır?

Abdullah el Hanbeli Çevrimdışı

Abdullah el Hanbeli

İslam-tr Sakini
İslam-TR Üyesi
Es selamu aleykum,

Kavmiyetçilik haramdır, hatta duruma göre küfür olabilir; peki milliyetçilik dediğimiz şey de (zulüm ve haksızlık yoksa) haram mıdır? Biliyorsunuz insanın kendi vatanını ve milletini sevmesi fıtrî ve caizdir. Buna da bazıları "milliyetçilik" diyor. Bu durumda "Caiz olan milliyetçilik de var." mı dememiz gerekiyor, yoksa buna milliyetçilik adının verilmesi yanlış mıdır?
 
Abdulmuizz Fida Çevrimiçi

Abdulmuizz Fida

فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ
Admin
Âleykum selam we rahmetullah;

Kavmiyetçilik (Asabiyet)
Dinde yasaklanan şey, asabiyettir. Yani kişinin kendi kavmini veya milletini, haklı-haksız ayırımı yapmaksızın desteklemesi, üstün görmesi veya başkalarına karşı taassub göstermesidir.
Rasûlullah ﷺ buyurmuştur: "Bizden değildir; kim asabiyete çağırırsa, asabiyet uğruna savaşırsa veya asabiyet üzere ölürse."
(Ebû Dâvûd, Edeb 121; Ahmed b. Hanbel, Musned)

Başka bir hadiste:

"Kardeşine zalim de olsa mazlum da olsa yardım et."
Sahâbîler: "Mazluma yardım ederiz; zalime nasıl yardım edeceğiz?" deyince,
Rasûlullah ﷺ: "Onu zulmünden alıkoyarsın; işte bu ona yardımdır."
(Buhârî)

Dolayısıyla ırkı hakka tercih etmek, ırk üstünlüğü iddia etmek, ırkı uğruna batılı savunmak haramdır; bazı durumlarda İslâm'ın temel ilkelerini reddetmeye veya küfür esaslı ideolojileri benimsemeye dönüşürse küfür de olabilir.


Kişinin vatanını ve milletini sevmesi
Bu farklı bir meseledir. İnsan doğduğu yeri sevebilir, kendi dilini sevebilir, kendi kültürünü sevebilir, kendi milletine karşı doğal bir yakınlık hissedebilir. Bunlar fıtrî şeylerdir.


عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَدِيِّ بْنِ الْحَمْرَاءِ رضي الله عنه قَالَ: رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ ﷺ وَهُوَ وَاقِفٌ عَلَى الْحَزْوَرَةِ، فَقَالَ: «وَاللَّهِ إِنَّكِ لَخَيْرُ أَرْضِ اللَّهِ، وَأَحَبُّ أَرْضِ اللَّهِ إِلَى اللَّهِ، وَلَوْلَا أَنِّي أُخْرِجْتُ مِنْكِ مَا خَرَجْتُ​
Abdullah b. Adiyy b. el-Hamrâ (radıyallahu anh) şöyle demiştir:
"Rasûlullah'ı ﷺ Mekke'de Hazvere denilen yerde ayakta dururken gördüm.
Şöyle buyurdu: 'Allah'a yemin olsun ki sen Allah'ın yeryüzündeki en hayırlı beldesisin ve Allah katında en sevgili beldesisin. Eğer ben senden çıkarılmış olmasaydım, senden ayrılıp çıkmazdım.'
(Tirmizî, es-Sunen, Menâkıb, 3925. Hasen Sahih demiştir.

İbn Mâce, Menâsik, 3108.
Ahmed b. Hanbel, el-Musned, 18725 (Şuayb el-Arnaût tahkikine göre)

Buna "milliyetçilik" denir mi?
İşte esas problem buradadır. Bugünkü Türkçede milliyetçilik kelimesi tek anlamlı değildir. En az 3 farklı kullanım vardır.
1 - Irkçı / ulusçu ideoloji (şer'an reddedilen anlam)
2 - Milletini sevmek (fıtrî anlam)
3 - Ülkesinin menfaatini gözetmek (siyasi anlam)
Bu sebebble "milliyetçilik câizdir" demek de, "milliyetçilik haramdır" demek de tek başına eksik kalabilir. Çünkü dinleyen kişi hangi anlamı kastettiğinizi bilemeyebilir.

İslam'ın meşru gördüğü ve fıtrî kabul ettiği vatan / millet sevgisinin belirli ölçüleri vardır:
Fıtrî Sevgi;
İnsanın doğup büyüdüğü toprağı, kendi dilini konuşan insanları ve akrabalarını sevmesi doğaldır. Peygamber'in (s.a.v.) Mekke'den çıkarılırken "VÂllahi sen, Allah katında beldelerin en hayırlısısın... Senden çıkarılmasaydım başka yeri yurt tutmazdım" buyurması bunun en net örneğidir.
Adalet Şartı; Kendi milletini sevmek, başka bir millete haksızlık etme hakkı vermez. "Bir topluluğa olan kininiz, sizi adaletsizliğe sürüklemesin" (Mâide, 8) ayeti gereğince, meşru sınır; kendi insanını kayırırken adaletten sapmamaktır.


Haram Olan (Kavmiyetçi / Cahiliye) Vatan ve Millet Anlayışı
Eğer milliyetçilik düşüncesi şu noktalara varırsa dinen haram (veya inkar boyutuna varırsa küfür) halini alır:

"Zalim de olsa kardeşine yardım et" (Cahiliye anlayışı); Kendi milletinden olan birini, sırf aynı soy/ırktan diye haksız olduğu halde savunmak (Peygamber asabiyeti tam olarak "Kendi kavminin haksız tutumuna arka çıkmaktır" şeklinde tanımlamıştır).
Üstünlük Taslama; Kendi soyunu diğer soylardan doğuştan üstün görmek (Takva dışındaki üstünlük anlayışları reddedilmiştir).
Ummet ve İnsanlık Bağını Koparma; Kendi milletinin menfaatini, ilahi adaletin ve din kardeşliğinin önüne koymak.



En doğru ifade nedir?
Allahu âlem en isabetli ifade şudur;
"Milletini ve vatanını sevmek câiz ve fıtrîdir. Fakat buna 'milliyetçilik' demek isabetli değildir. Çünkü milliyetçilik kelimesi günümüzde çoğu zaman asabiyet ve ulusçu ideolojiyi çağrıştırmaktadır."

Yani şöyle demek daha açıktır; Vatan sevgisi caizdir. Milletini sevmek caizdir. Akrabana ve kavmine iyilik yapmak câizdir.
Kendi milletinden insanlarla ilgilenmek caizdir.
Ama; Irkını üstün görmek câiz değildir. Haklı-haksız kendi milletini desteklemek câiz değildir. İslâm kardeşliğini ikinci plana atmak câiz değildir.

Hulâsatu'l kelam; "Caiz olan milliyetçilik vardır." demek yerine;
"Caiz olan şey milliyetçilik değil, kişinin milletini ve vatanını sevmesidir. Milliyetçilik kelimesi ise günümüzde çoğunlukla ideolojik ve asabiyet anlamında kullanıldığı için bu sevgiyi 'milliyetçilik' diye adlandırmak doğru değildir." demek daha isabetlidir. Böylece hem fıtrî sevgiyi inkâr etmemiş, hem de İslâm'ın yasakladığı asabiyet ile bunu birbirine karıştırmamış olursunuz.
 
Abdullah el Hanbeli Çevrimdışı

Abdullah el Hanbeli

İslam-tr Sakini
İslam-TR Üyesi
Eyvallah hocam, Allah razı olsun. Aynı durum demokrasi ve liberalizm gibi kavramlar için de geçerli, değil mi? Nitekim demokrasi meşru seçenekler (mesela iki mübah) arasında seçim yapıp çoğunluğun kazanması anlamını da ifade ederken; liberalizm de 'sınırsız bir özgürlük' değil, başkasının sınırına tecavüz etmeyen bireysel alanın korunması anlamına gelebilir.
 
Geri
Üst Ana Sayfa Alt