Çözüldü Ptt'nin Sunduğu Paycell Kart Caiz mi?

İnflames1 Çevrimdışı

İnflames1

Yeni Üye
İslam-TR Üyesi
Selamünaleyküm Hocam bugün pttye gittim bayanın teki bana paycell diye kartin tanıtımını yaptı dedi ki karta yükleyip olduğu kadar harcarsınız dedi bir bankanın karti değil anladığım kadarıyla turkcellin çıkardığı bir kart bunu kullanmanın bir sakıncası var mıdır acaba?
Hocam ben haram konusunda çok hassasım her hangi hiç bir banka kartım yok o yüzden eğer bunda bir sakınca yoksa bu karti alabilir miyim?
 
Abdulmuizz Fida Çevrimiçi

Abdulmuizz Fida

فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ
Admin
Âleykum selam we rahmetullah kardeşim;

Paycell, Papara, İninal, Tosla ve benzeri ön ödemeli (prepaid) kartlar hakkında muasır ulemâ ve fıkıh ehli meseleyi tahlil etmiş ve fetvalarını belirli fıkhî kaideler üzerine bina etmişlerdir.
Bu kartların fıkhî yapısı ve ehli tevhîdin fetva dayanakları şu şekildedir;

Kartın Aslî Hükmü; İbâha (Cevaz vardır)
Fıkıh usûlündeki meşhur kaideye göre ;

الْأَصْلُ فِي الْأَشْيَاءِ الْإِبَاحَةُ حَتَّى يَدُلَّ الدَّلِيلُ عَلَى التَّحْرِيمِ​
Eşyada ve muamelatta asıl olan, haramlığına dair nass veya şer'î bir delil bulunmadıkça mubah (ibâha) olmasıdır.

Fukaha; ön ödemeli kartları klasik bankaların kredi kartlarından (faizli borçlandırma akidlerinden) tefrik etmiştir.
Kredi / Borçlanma Akdi Değildir; Klasik kredi kartlarında banka müşteriye faizli bir kredi limiti açar; borç geciktiğinde faiz (riba) işletilir ve baştan bu faizli akid imzalanır. Ön ödemeli kartlarda ise kişiye borç verilmez; kişi kendi meşru ve helal parasını karta yükler (el-vedîa veya emanet hükmünde).
Yüklenen Miktar Kadar Harcama; Kart sahibi yalnızca hesabına bizzat yatırdığı miktar kadar harcama yapabilir. Bakiye bittiğinde işlem durur, eksiye düşme (borçlanma) veya gecikme faizi söz konusu olmaz.
Hizmet Bedelleri; Kartı satın alırken ödenen meblağ veya işlem başına kesilen komisyonlar, aracı kurumun sunduğu teknik altyapı ve vekâlet hizmetinin karşılığı olan meşru ücrettir (ücret-i vekâlet).

Bu vasıflarından ötürü ilim ehli araştırmacılar, kendi yüklediği bakiye ile meşru ihtiyaçlarını karşılamak, fatura ödemek ve helal alışveriş yapmak kaydıyla bu kartların kullanımının caâiz olduğunu belirtmişlerdir.

Sakınılması Gereken Şer'î Mahzurlar ve Şartlar
Âlimlerin bu tür kartların kullanımında cevazı mutlak bırakmayıp şart koştuğu noktalar ise şunlardır;

A- Kredili / Hazır Limit (Borç ile Faiz Şubhesi)
Bazı operatör ve kuruluşlar (Paycell'in sunduğu Hazır Limit veya fatura üzerinden bakiye aktarımı gibi) sonradan ödenmek üzere kullanıcıya ek bakiye tanımlamakta ve bu işlemden vade/gecikme farkı almaktadır.

Ulemânın ittifak ettiği fıkhî kaide şudur;
كُلُّ قَرْضٍ جَرَّ مَنْفَعَةً فَهُوَ رِبًا
Menfaat celbeden her borç ribadır (faizdir). Karta kendi nakit paranız dışında sonradan faizle / komisyonla faturaya yansıyacak şekilde borç bakiye çekmek kat'î surette haramdır.

B- Sarf Akdi (Altın, Gümüş ve Döviz Alım-Satımı)

: حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ، عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ، عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ (رَضِيَ اللهُ عَنْهُ) قَالَ
: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ
«الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ، وَالْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ، وَالْبُرُّ بِالْبُرِّ، وَالشَّعِيرُ بِالشَّعِيرِ، وَالتَّمْرُ بِالتَّمْرِ، وَالْمِلْحُ بِالْمِلْحِ، مِثْلًا بِمِثْلٍ، سَوَاءً بِسَوَاءٍ، يَدًا بِيَدٍ، فَإِذَا اخْتَلَفَتْ هَذِهِ الْأَصْنَافُ، فَبِيعُوا كَيْفَ شِئْتُمْ، إِذَا كَانَ يَدًا بِيَدٍ»
​
Bize Ebû Bekr b. Ebî Şeybe haber verdi, dedi ki: Bize Vekî‘ rivâyet etti, dedi ki: Bize Sufyân rivâyet etti, Hâlid el-Hazzâ’dan, Ebû Kılâbe’den, Ebû’l-Eş‘as’tan, O da Sahâbî Ubâde b. es-Sâmit’ten رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ nakletti;
Ubâde b. es-Sâmit
رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ anlatıyor:
Rasûlullâh ﷺ şöyle buyurdu: "Altın altınla, gümüş gümüşle, buğday buğdayla, arpa arpayla, hurma hurmayla, tuz tuzla; misli misline, birbirine denk ve peşin (elden ele) satılır. Şâyet bu sınıflar birbirleriyle farklı olursa, peşin (elden ele) olmak şartıyla dilediğiniz gibi satın."
(Muslim, es-Sahîh, Kitâbu'l-Musâkât, Bâbu's-Sarf ve Bey'i'z-Zeheb bi'l-Varik Nakden, C. 3, Sf: 1211, Hadis no: 1587)

Selef uleması sarf akdinde (para ile altının/gümüşün veya farklı para birimlerinin değişiminde) akid meclisinde karşılıklı kabzı (teslim almayı) şart koşar. Paycell veya benzeri kartlarla internet üzerinden veresiye hükmünde altın veya gümüş alımı yapmak kabz şartı gerçekleşmediği için câiz değildir. Ayrıca bu kartlarda ön ödemeli (prepaid) Paycell Kart ile internetten doğrudan kredi kartlarındaki gibi taksitli alışveriş yapılamaz.

C- Faizli Bankalara Destek ve İş Birliği Meselesi
Bu kartlarda bir diğer mesele: "Bu şirketler yatırılan paraları faizli bankalarda repo/faiz havuzunda işleterek nemalandırıyor mu?" meselesidir.

وَتَعَاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوَىٰ ۖ وَلَا تَعَاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ​
"İyilik ve takva üzerinde yardımlaşın; günah ve düşmanlık üzerinde yardımlaşmayın." (Mâide Sûresi, 2)
Bu kartlarda uzun vadeli yüklü mevduat bekletmek, şirketin bu parayı faiz havuzunda tutmasına zemin hazırlayabileceğinden mekruh/sakıncalı görülmüştür. Bundan dolayı kullanmada tavsiye edilen usul olarak; İhtiyaç anında, yapılacak alışveriş miktarı kadar yükleme yapıp hemen harcamak; kartı faizli bankaların veya sermaye odaklarının nemalandıracağı bir 'tasarruf / birikim cüzdanı' gibi kullanmamaktır.

D- Haram Mal ve Hizmet Alımı
Kartın kumar, şans oyunları, haram abonelikler veya İslam'ın nehyettiği mâsiyet maddelerinin ticaretinde vasıta kılınması haramdır. Zira harama götüren vesileler de (sedd-i zerâi' kaidesince) haram hükmündedir.

Hulâsatu'l Kavl;
Takva ehl-i ulemânın menhecine göre; PTT Paycell ve muadili ön ödemeli kartlar, klasik kredi kartlarının taşıdığı sarih faiz akdini barındırmadığı için aslen câizdir. Şarta bağlı olarak; hazır limit/kredi çekmemek, sarf akdi (altın/döviz) yapmamak, içine yüklü bakiye yığıp faiz çarkına sermaye bırakmamak ve haram harcamalarda kullanmamak kaydıyla bu kartları kullanmakta şer'an bir beis olmadığı görüşündedir.
 
Üst