- Yazar
- Şeyh Hamûd b. Uklâ eş-Şuaybî
- Yayınevi
- Minber Yayınları
Bu risale geçmişin köklerini taşıyan, üç bereketli neslin inancını yansıtan mühim bir risaledir. Akaid sahasında gözlerin kendisine çevrildiği önemli bir metin olarak İslam ilim tarihinde kendisinin hak ettiği yeri almıştır. Birçok kimse onu incelemiş, şerh yazıp onun raflarda tozlanmasına müsaade etmemiştir. O şerhlerden biri de Şeyh Hamûd b. Uklâ eş-Şuaybî’ye ait olan bu şerhtir.
Bu mühim eseri şerh etmek isteyen herkes aklını, birikim ve dehasını ortaya koymak zorundadır. “Telif etmek isteyen biri aklım bir tabak içinde insanlara sunan gibidir” diyen kimsenin bahsettiği gibi Şeyh Hamûd da birikim ve aklını esere düşmüş olduğu bu şerh ile göstermiştir. Allah (azze ve celle) bu eserin aslını, sonra onu şerh eden şârih ve onu okuyan tâliblerine rahmet etsin ve onları bundan faydalandırsın. Kitabın tashihi ile uğraşırken onun üzerinde -Allah’ın tevfikî ile yaptığım iyiliklerden bazıları oldu. Onun metinlerine [] parantez içinde başlıklandırmalarda bulundum. Eğer başlıkları takip eden metin aynı konu üzerinde ilerliyorsa ona sadece [şerh] şeklinde başlık atmakla yetindim. Ancak bir konu bitip diğer konuya geçtiyse tekrar [] parantez içinde ilgili konu hakkında yeni başlığa döndüm. Metinde izaha muhtaç ibare ve terimleri izah ettim. Eğer müellifin bir tercihi olduysa onu teyid eden harici örnekler zikrettim. Eğer onun görüşü tenkide açıksa ona işaretlerde bulundum. Kitaba geçmeden önce risalenin asıl sahibi olan İmam Tahâvî’nin hal terce-mesini ekledim.
Bu kitabta eğer Şeyh Hamûd şerhi çok kısa tutmuşsa onu meşhur Tahâvî şerhi olan İbn Ebi’l-İzz’den alıntılarda bulunarak kısa tutulmuş yerlere önemli olduğu için oradan bazı bölümler ekledim. Bunu da belki bir yerde yaptım. Onun tashihi yanında birde tezyini olsun istedim. Böylece bakan kimselerin hoşlanacağını düşündüğüm bir şema oluşturdum. Ben bu şemayı oluştururken birçok şey denemiştim. Ancak en son elinizdeki halinde karar kıldım. Bununla beraber tashihe başladığım esnada Arabça nüshasını da karşılaştırmak için beraberinde açtım orada ise aynı şemayı kullandıklarını gördüm. Güzel ve latif bir tevafuk oldu.
îbn Balaban, îbn Ebi Hatim’in kitabına yaptığı düzenleme için ona “el-İhsan fî Takribi Sahih-i İbn Hibban demişti. Elbette onun yaptığı gibi bir iyilik olmasa da okuyucuyu esere ısındıracak kadar bir ihsan da bulunmaya çalıştık. Benim eser için yaptığım bu küçük şeyleri Allah'ın mizanda büyütmesini temenni ederim. Sözün tümü ona hamd ile başlar ve hamd ile biter
Bu mühim eseri şerh etmek isteyen herkes aklını, birikim ve dehasını ortaya koymak zorundadır. “Telif etmek isteyen biri aklım bir tabak içinde insanlara sunan gibidir” diyen kimsenin bahsettiği gibi Şeyh Hamûd da birikim ve aklını esere düşmüş olduğu bu şerh ile göstermiştir. Allah (azze ve celle) bu eserin aslını, sonra onu şerh eden şârih ve onu okuyan tâliblerine rahmet etsin ve onları bundan faydalandırsın. Kitabın tashihi ile uğraşırken onun üzerinde -Allah’ın tevfikî ile yaptığım iyiliklerden bazıları oldu. Onun metinlerine [] parantez içinde başlıklandırmalarda bulundum. Eğer başlıkları takip eden metin aynı konu üzerinde ilerliyorsa ona sadece [şerh] şeklinde başlık atmakla yetindim. Ancak bir konu bitip diğer konuya geçtiyse tekrar [] parantez içinde ilgili konu hakkında yeni başlığa döndüm. Metinde izaha muhtaç ibare ve terimleri izah ettim. Eğer müellifin bir tercihi olduysa onu teyid eden harici örnekler zikrettim. Eğer onun görüşü tenkide açıksa ona işaretlerde bulundum. Kitaba geçmeden önce risalenin asıl sahibi olan İmam Tahâvî’nin hal terce-mesini ekledim.
Bu kitabta eğer Şeyh Hamûd şerhi çok kısa tutmuşsa onu meşhur Tahâvî şerhi olan İbn Ebi’l-İzz’den alıntılarda bulunarak kısa tutulmuş yerlere önemli olduğu için oradan bazı bölümler ekledim. Bunu da belki bir yerde yaptım. Onun tashihi yanında birde tezyini olsun istedim. Böylece bakan kimselerin hoşlanacağını düşündüğüm bir şema oluşturdum. Ben bu şemayı oluştururken birçok şey denemiştim. Ancak en son elinizdeki halinde karar kıldım. Bununla beraber tashihe başladığım esnada Arabça nüshasını da karşılaştırmak için beraberinde açtım orada ise aynı şemayı kullandıklarını gördüm. Güzel ve latif bir tevafuk oldu.
îbn Balaban, îbn Ebi Hatim’in kitabına yaptığı düzenleme için ona “el-İhsan fî Takribi Sahih-i İbn Hibban demişti. Elbette onun yaptığı gibi bir iyilik olmasa da okuyucuyu esere ısındıracak kadar bir ihsan da bulunmaya çalıştık. Benim eser için yaptığım bu küçük şeyleri Allah'ın mizanda büyütmesini temenni ederim. Sözün tümü ona hamd ile başlar ve hamd ile biter
