- Konbuyu başlatan Abu Jafar
- Başlangıç tarihi
Çevrimdışı
Yahudiler, Peygamber (s.a.v.)'e: "Eğer gerçekten peygamber isen Musa'nın yaptığı gibi sen de Allah'ı görerek, O'na bakarak O'nunla konuşsan ya. Sen bunu yapmadıkça elbette sana iman edecek değiliz." demişlerdi.
Peygamber (s.a.v.) de "Musa Allah'a bakıp O'nu görmedi ki." buyurması üzerine Şû'ra 51 ayet-i kerime nazil olmuştur.
"Bir beşer için Allah'ın kendisiyle konuşması olacak şey değildir. Meğer ki bir vahyile veya perde arkasından, yahut bir elçi gönderip de izniyle dilediğini vahyetsin. Muhakkak ki O, Aliyy 'dir, Hakîm 'dir." (Şû'ra 51)
(Vahidî, Esbâbu'n-Nuzûl, s. 266)
“Bir kısım peygamberleri sana daha önce anlattık. Bir kısmını ise sana anlatmadık. Allah Mûsâ ile gerçekten konuştu.” (Nisa 164)
Allah'ın kelamı ile konuşması, ağız ve dille söylemediği için harf ile olmaz.
Allah, sıfatları ve isimleri ile var olmuş ve var olacaktır. Onun isim ve sıfatlarından hiç biri sonradan olma değildir. O ilmiyle daima bilir, ilim onun ezelde sıfatıdır. O kudretiyle daima kadirdir, kudret onun ezelde sıfatıdır. Kelamı ile konuşur, kelam onun ezelde sıfatıdır. Yaratması ile daima haliktır, yaratmak onun ezelde sıfatıdır. Fiili ile daima faildir, fiil onun ezelde sıfatıdır. Fail Allah'tır, fiil ise onun ezelde sıfatıdır. Yapılan şey, mahlûktur. Yüce Allah'ın fiili ise mahlûk değildir. Allah'ın ezeldeki sıfatları mahlûk ve sonradan olma değildir. Allah'ın sıfatlarının yaratılmış ve sonradan olduğunu söyleyen yahut tereddüt eden veya şubhe eden kimse Yüce Allah'ı inkâr etmiş olur.
Kur'anı Kerim, Allah kelamı olup, mushaflarda yazılı, kalblerde mahfuz, dil ile okunur ve Peygamber (a.s.)'e indirilmiştir. Bizim Kur'anı Kerimi telaffuzumuz, yazmamız ve okumamız mahlûktur, fakat Kur'an mahlûk değildir. Allah'ın Kur'an'da belirttiği Musa ve diğer peygamberlerden, firavun ve İblis'ten naklen verdiği haberlerin hepsi Allah kelamıdır, onlardan haber vermektedir. Allah'ın kelamı mahlûk değildir, fakat Musa'nın ve diğer yaratılmışların kelamı mahlûktur. Kur'an ise onları değil, Allah'ın kelamı, kadim ve ezelidir. Allah'ın “Allah Musa'ya hitab etti” (Â'raf 143, Şû'ra 51) ayetinde belirttiği gibi, Musa Allah'ın kelamını işitti. Şubhesiz ki Allah, Musa ile konuşmasından önce de, kelam sıfatı ile muttasıftı. Yüce Allah yaratmadan da ezelde yaratıcı idi.
Allah, Musa'ya hitab ettiğinde, ezelde sıfatı olan kelamı ile konuştu. O'nun sıfatlarının hepsi, mahlûkların sıfatlarından başkadır. O bilir fakat bizim bildiğimiz gibi değil. O Kadir'dir fakat bizim gücümüzün yettiği gibi değil. O görür fakat bizim görmemiz gibi değil. O işitir fakat bizim işittiğimiz gibi değil. O konuşur fakat bizim konuşmamız gibi değil. Biz uzuvlar ve harflerle konuşuruz. Oysaki uzuvsuz ve harfsiz konuşur. Harfler mahlûktur, fakat Allah'ın kelamı mahlûk değildir.
Allah bir şey(varlık)dir, fakat diğer şeyler gibi değildir. Onun varlığı cisim, cevher, araz, had, zıd, eş ve ortaktan uzaktır. Onun Kur'an'da zikrettiği gibi eli, yüzü ve nefsi vardır. Allah'ın Kur'an'da zikrettiği el, yüz ve nefs gibi şeyler, keyfiyetsiz sıfatlardır. O'nun eli kudreti veya nimetidir denilemez. Zira bu takdirde sıfat iptal edilmiş olur. Bu, Kaderiyye ve Mutezile'nin görüşüdür. O'nun elinin, keyfiyetsiz sıfat olması gibi, gazabı ve rıdası da keyfiyetsiz sıfatlarından iki sıfattır. (İmamı Azam’ın Beş Eseri, 66-72)
Allah'ın mahlukatıyla konuşması vardır. Cenâb-ı Allah ezelî ve ebedî kelâm sahibidir. Peygamberlerine vahiy gönderdiği gibi, mahlûkâtıyla da ilhâm yoluyla konuşur, mahlûkâtının her ihtiyâcını onlara ilham yoluyla bildirir, onlara imdat eder. Kullarının kalbine dilediği bilgileri ilhamla aktarır, doğruları ilham eder.
***
Cehmiyye’nin görüşü neydi?
Cehm bin Safvan’a nisBet edilen görüş:
Allah konuşmaz, Allah ağacı konuşturdu, Musa ağacın sesini duydu.
Selef âlimleri bu görüşü bidat saymıştır.
Selef’in (Ehl-i Sunnet) görüşü
Allah gerçekten konuşur.
Musa gerçekten Allah’ın kelâmını işitti.
Kelâm ağaç tarafından işitildi, fakat
Allah ağacın içinde değildir.
Ahmed ibn Hanbel (rahimehullah) bu ayet hakkında şöyle der:
Ahmed ibn Hanbel bu konuda Cehmiyye’ye reddiye yaparken şöyle der:
وَكَلَّمَ اللَّهُ مُوسَىٰ تَكْلِيمًا
“Allah Musa ile gerçekten konuştu.” (Nisa Suresi 164)
Selef âlimleri buradaki تكليمًا kelimesi konuşmanın gerçek olduğunu özellikle vurgular.
İbn Teymiyye (rahimehullah) bu meselede Cehmiyye’nin görüşünü reddederek şöyle der:
İbn Teymiyye şöyle der:
islam-tr.org
Peygamber (s.a.v.) de "Musa Allah'a bakıp O'nu görmedi ki." buyurması üzerine Şû'ra 51 ayet-i kerime nazil olmuştur.
"Bir beşer için Allah'ın kendisiyle konuşması olacak şey değildir. Meğer ki bir vahyile veya perde arkasından, yahut bir elçi gönderip de izniyle dilediğini vahyetsin. Muhakkak ki O, Aliyy 'dir, Hakîm 'dir." (Şû'ra 51)
(Vahidî, Esbâbu'n-Nuzûl, s. 266)
“Bir kısım peygamberleri sana daha önce anlattık. Bir kısmını ise sana anlatmadık. Allah Mûsâ ile gerçekten konuştu.” (Nisa 164)
Allah'ın kelamı ile konuşması, ağız ve dille söylemediği için harf ile olmaz.
Allah, sıfatları ve isimleri ile var olmuş ve var olacaktır. Onun isim ve sıfatlarından hiç biri sonradan olma değildir. O ilmiyle daima bilir, ilim onun ezelde sıfatıdır. O kudretiyle daima kadirdir, kudret onun ezelde sıfatıdır. Kelamı ile konuşur, kelam onun ezelde sıfatıdır. Yaratması ile daima haliktır, yaratmak onun ezelde sıfatıdır. Fiili ile daima faildir, fiil onun ezelde sıfatıdır. Fail Allah'tır, fiil ise onun ezelde sıfatıdır. Yapılan şey, mahlûktur. Yüce Allah'ın fiili ise mahlûk değildir. Allah'ın ezeldeki sıfatları mahlûk ve sonradan olma değildir. Allah'ın sıfatlarının yaratılmış ve sonradan olduğunu söyleyen yahut tereddüt eden veya şubhe eden kimse Yüce Allah'ı inkâr etmiş olur.
Kur'anı Kerim, Allah kelamı olup, mushaflarda yazılı, kalblerde mahfuz, dil ile okunur ve Peygamber (a.s.)'e indirilmiştir. Bizim Kur'anı Kerimi telaffuzumuz, yazmamız ve okumamız mahlûktur, fakat Kur'an mahlûk değildir. Allah'ın Kur'an'da belirttiği Musa ve diğer peygamberlerden, firavun ve İblis'ten naklen verdiği haberlerin hepsi Allah kelamıdır, onlardan haber vermektedir. Allah'ın kelamı mahlûk değildir, fakat Musa'nın ve diğer yaratılmışların kelamı mahlûktur. Kur'an ise onları değil, Allah'ın kelamı, kadim ve ezelidir. Allah'ın “Allah Musa'ya hitab etti” (Â'raf 143, Şû'ra 51) ayetinde belirttiği gibi, Musa Allah'ın kelamını işitti. Şubhesiz ki Allah, Musa ile konuşmasından önce de, kelam sıfatı ile muttasıftı. Yüce Allah yaratmadan da ezelde yaratıcı idi.
Allah, Musa'ya hitab ettiğinde, ezelde sıfatı olan kelamı ile konuştu. O'nun sıfatlarının hepsi, mahlûkların sıfatlarından başkadır. O bilir fakat bizim bildiğimiz gibi değil. O Kadir'dir fakat bizim gücümüzün yettiği gibi değil. O görür fakat bizim görmemiz gibi değil. O işitir fakat bizim işittiğimiz gibi değil. O konuşur fakat bizim konuşmamız gibi değil. Biz uzuvlar ve harflerle konuşuruz. Oysaki uzuvsuz ve harfsiz konuşur. Harfler mahlûktur, fakat Allah'ın kelamı mahlûk değildir.
Allah bir şey(varlık)dir, fakat diğer şeyler gibi değildir. Onun varlığı cisim, cevher, araz, had, zıd, eş ve ortaktan uzaktır. Onun Kur'an'da zikrettiği gibi eli, yüzü ve nefsi vardır. Allah'ın Kur'an'da zikrettiği el, yüz ve nefs gibi şeyler, keyfiyetsiz sıfatlardır. O'nun eli kudreti veya nimetidir denilemez. Zira bu takdirde sıfat iptal edilmiş olur. Bu, Kaderiyye ve Mutezile'nin görüşüdür. O'nun elinin, keyfiyetsiz sıfat olması gibi, gazabı ve rıdası da keyfiyetsiz sıfatlarından iki sıfattır. (İmamı Azam’ın Beş Eseri, 66-72)
Allah'ın mahlukatıyla konuşması vardır. Cenâb-ı Allah ezelî ve ebedî kelâm sahibidir. Peygamberlerine vahiy gönderdiği gibi, mahlûkâtıyla da ilhâm yoluyla konuşur, mahlûkâtının her ihtiyâcını onlara ilham yoluyla bildirir, onlara imdat eder. Kullarının kalbine dilediği bilgileri ilhamla aktarır, doğruları ilham eder.
***
Cehmiyye’nin görüşü neydi?
Cehm bin Safvan’a nisBet edilen görüş:
Allah konuşmaz, Allah ağacı konuşturdu, Musa ağacın sesini duydu.
Selef âlimleri bu görüşü bidat saymıştır.
Selef’in (Ehl-i Sunnet) görüşü
Allah gerçekten konuşur.
Musa gerçekten Allah’ın kelâmını işitti.
Kelâm ağaç tarafından işitildi, fakat
Allah ağacın içinde değildir.
فَلَمَّا أَتَاهَا نُودِيَ مِن شَاطِئِ الْوَادِ الْأَيْمَنِ فِي الْبُقْعَةِ الْمُبَارَكَةِ مِنَ الشَّجَرَةِ أَنْ يَا مُوسَىٰ إِنِّي أَنَا اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ
“Musa ateşe gelince, vadinin sağ tarafından, mubârak yerdeki ağaç tarafından şöyle seslenildi: ‘Ey Musa! Şubhesiz Ben âlemlerin Rabb'i olan Allah’ım.’ (Kasas Suresi 30)Ahmed ibn Hanbel (rahimehullah) bu ayet hakkında şöyle der:
فلو كانت الشجرة هي القائلة: إني أنا الله رب العالمين، لكانت الشجرة إلهاً
“Eğer ‘Ben âlemlerin Rabbi olan Allah’ım’ sözünü söyleyen ağaç olsaydı, o zaman ağaç ilah olmuş olurdu.” (Ahmed b. Hanbel, er-Red ʿale’l-Cehmiyye, Sf: 74)Ahmed ibn Hanbel bu konuda Cehmiyye’ye reddiye yaparken şöyle der:
كَلَّمَ اللَّهُ مُوسَى تَكْلِيمًا، وَسَمِعَ مُوسَى كَلَامَ اللَّهِ مِنْهُ، لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ اللَّهِ أَحَدٌ
“Musa ile Allah gerçekten konuşmuştur. Musa Allah’ın kelâmını O’ndan işitmiştir. Musa ile Allah arasında hiçbir kimse yoktu.” (Ahmed b. Hanbel, er-Red ʿale’l-Cehmiyye, Sf: 72)وَكَلَّمَ اللَّهُ مُوسَىٰ تَكْلِيمًا
“Allah Musa ile gerçekten konuştu.” (Nisa Suresi 164)
Selef âlimleri buradaki تكليمًا kelimesi konuşmanın gerçek olduğunu özellikle vurgular.
İbn Teymiyye (rahimehullah) bu meselede Cehmiyye’nin görüşünü reddederek şöyle der:
وقد اتفق سلف الأمة وأئمتها على أن موسى سمع كلام الله حقيقة، وأن الله كلمه تكليمًا
“Ummetin Selefi ve imamları ittifak etmiştir ki Musa Allah’ın kelâmını gerçekten işitmiştir ve Allah Musa ile gerçekten konuşmuştur.” (İbn Teymiyye, Mecmûʿu’l-Fetâvâ, C. 12, Sf: 368)İbn Teymiyye şöyle der:
فموسى سمع كلام الله من الشجرة، لا أن الشجرة هي المتكلمة، بل الله هو المتكلم بها
“Musa kelâmı ağaç tarafından işitti, fakat konuşan ağaç değildir; konuşan Allah’tır.” (İbn Teymiyye, Mecmûʿu’l-Fetâvâ, C. 12, Sf: 375)Çözüldü - Allah'ın Musa Aleyhisselam ile Konuşmasındaki Hikmeti Nasıl Anlayabiliriz?
Selamun aleykum hocam Bir ayette Musa aleyhisselam, Rabbini görmek isteyince Allah ona, buna dağların bile dayanamayacağını gösteriyor. Ama Musa aleyhisselam ile ilk konuşurken de ağaçtan ona seslenildi, buyruluyor. Buradaki hikmeti nasıl anlamalıyız?
islam-tr.org
Benzer konular
-
Çözüldü Allah'ın Sıfatlarını Nasıl Anlamalıyız?- Başlatan Sâlim Et-Turkî
- Cevaplar: 1
-
-
İlmi Konu Selef Akidesinde Allah'ın Arşın Üzerinde (Fevkiyyet) Olması ve Delilleri- Başlatan Nysa
- Cevaplar: 0
-
Allah'ın Varlığına Dair Kapsamlı Bir Akıl Yürütme- Başlatan Muhammed Rıdvan Kaya
- Cevaplar: 2
-
Video Allah'ın Dinini Yüceltin / Mehmed Emin Akın- Başlatan Abdulmuizz Fida
- Cevaplar: 0
-
Soru Allah'ın Veli/Sevdiği Kulu Olmanın Yolları Nelerdir?
- Başlatan yalandunya1990
- Cevaplar: 2
-
Çözüldü Allah'ın Musa Aleyhisselam ile Konuşmasındaki Hikmeti Nasıl Anlayabiliriz?
- Başlatan Merusa
- Cevaplar: 1
-
Soru Allah'ın Haram Kıldığına Destek Veren Kafir Olur mu?
- Başlatan Ebu Çoban
- Cevaplar: 0