Çözüldü Hz Ömer Makamı İbrahim'in Yerini Neden Değiştirmiştir?

Selamün aleyküm we rahmetullahi we berekatuhu,
Hocam,
İbn kesir tefsiri, 125. Ayet, makamı İbrahim başlığında senedi sahih bir nakil ile Hz Ömer'in makamı İbrahim'in yerini değiştirdiği geçiyor. Değişikliğin nedenini ve konuyu açıklar mısınız?



Bakara 125

عبيد' Alıntı:

Selamün aleyküm we rahmetullahi we berekatuhu,
Hocam,
İbn kesir tefsiri, 125. Ayet, makamı İbrahim başlığında senedi sahih bir nakil ile Hz Ömer'in makamı İbrahim'in yerini değiştirdiği geçiyor. Değişikliğin nedenini ve konuyu açıklar mısınız?

Genişletmek için tıkla ...

Âleykum selam we rahmetullahi we berakatuh kardeşim ;
bahsi geçen ayet hangi surededir? Mümkünse okuduğun sayfanın resmini ekleyebilir / yazabilir misin?
---

"Biz, Kâbeyi insanlar için bir toplantı ve emniyet eri yaptık. "İbrahim'in makamını namazgah edinin." dedik. İbrahim ve İsmail'e: "Evimi tavaf edenler, orada oturanlar, ruku ve secde edenler için temizleyin." diye emrettik." (Bakara 125)

Ömer ve Cabir b. Abdullah (r.anhum)'dan iki sahih hadis zikredildiğini söylemiştir.
Ömer (r.anh) diyor ki:
"Üç husustaki düşüncelerim, Rabb'imin indirdiği vahye uygun düştü. demiştim ki: "Ey Allah'ın Rasulü, İbrahim'in makamını namazgah edinsen (olmaz mı?) Bunun üzerine bu âyet nazil oldu. Yine dedim ki: "Ey Allah'ın Rasulu, sana takva sahibi de geliyor fâcir'de, (günahkâr da.) mûminlerin annesi olan hanımlarının örtünmesini emretsen. (olmaz mı?) "Bunun üzerine örtünme âyeti nazil oldu. Yine Rasulullah'ın hanımlarından bazılarına sitem ettiğini duydum.

Kendilerine gittim ve dedim ki: "Ya bu davranışlarınızı terkedin yoksa Allah, Peygamberine sizden daha hayırlısını verir." Derken onlardan birisinin yanına vardığımda bana dedi ki: "Ey Ömer, Rasulullah'ın, hanımlarına öğütîeyeceği bir şey yok ta onlara sen mi öğüt veriyorsun?" Bunun üzerine: "Ey Peygamber hanımları, eğer Peygamber sizi boşarsa, yerinize Rabb'i O'na, sizden daha hayırlı olan, Rabb'inin emirlerine boyun eğen, iman eden, itaatli, tevbekâr, ibadet eden, oruç tutan, dul ve bakire eşler verebilir." (Tahrim 5) âyeti nazil oldu.
(Bııhari, K. Tefsir el-Kur'an, sure 2, hah: 1 ; Tirnıizi, K. Tefsir el-Kuran sure, 2, Hadis No: 2995, 2996)

Câbir b. Abdullah diyor ki:
"Biz, Rasulullah ile beraber Kâbe'ye geldiğimizde o, Haceru'l Esved'i selamladı. İlk üç şavtta remel yaptı (hızlı yürüdü) son dört şavtı ise normal yürüyerek yaptı. Sonra insanları yararak İbrahim'in makamına vardı ve "...İbrahim'in makamını namazgah edinin..." âyetini okudu ve İbrahim'in makamını kendisi ile Kâbe'nin arasına aldı." (İbrahim'in makamının arkasında durarak Kâbe'ye karşı namaz kıldı) (Muslim, K.el-Hacc, bab 147, Hadis No: 1218)

Taberi diyor ki: "İbrahimin makamından maksad, Hac yapılan bütün yerlerdir." diyener, "Namazgah" diye tercüme edilen kelimesini "Dua edilen yer" şeklinde izah etmişler ve âyete şu şekilde mânâ vermişlerdir. "Siz, Hacda ziyaret edilen ve İbrahim'in makamı sayılan yerlerde dua edin, oraları dua makamı yapın.

İbrahim'in makamının namazgah edinilmesinin emredilmesinin hikmeti, bir yandan kulları ibadete teşvik diğer yandan İbrahim (a.s.)'e bir ikram ve bir taltiftir.

Allah teala âyet-i kerimede İbrahim'e ve İsmail'e, evi olan Kâbe'yi temizlemelerini emretmiştir. Bu temizlemeden maksat, Kâbe'yi putlardan, putlara tapmaktan ve Allah'a ortak koşmaktan temizlemektir.

Taberi diyor ki: "Burada şöyle bir soru sorulabilir: "İbrahim Kâbe'yi yapmadan önce Harem bölgesinde başka bir mescid mi vardı ki Allah, İbrahim ve İsmaile orayı putlara tapmaktan ve kendisine ortak koşulmasından arındırılmasını emretti?
Bu soruya mufessirler iki şekilde cevab vermişlerdir. Bunlardan biri şudur: "Allah teala, İbrahim ve İsmail'e: "Siz, benim evim olan Kâbe'yi şirk ve putlardan arınmış bir şekilde yapın." diye emretmiştir. Nitekim başka bir âyetinde, takva üzere yapılan Mescidi şöyle övmüştür: "Binasının temelini Allah'tan korkma ve rızasını kazanma esası üzerine kuran mı yoksa binasını bir uçurumun kenarına kurup ta onunla cehennemin ateşine göçen mi daha hayırlıdır? Allah, zalimler güruhunu doğru yola sevketmez." (Tevbe 109) Suddi izahını bu şekilde yapmıştır:

Bu cevablardan ikincisi ise şudur:
Allah teala, İbrahim ve İsmail'e, Kâbe'yi yapmadan önce, yerini, muşriklerin edindikleri putlardan temizlemelerini, yaptıktan sonra da putlardan, onlara tapmaktan ve Allah'a ortak koşmaktan temiz tutmalarını emretmiştir. Ta ki onlardan sonra gelenlere bir sünnet olarak kalsın ve insanlar İbrahim'e uymuş olsunlar.

***
Makām-ı İbrâhim’in seller yüzünden zaman zaman yerinden sürüklendiği ve Kâbe duvarına kadar gittiği anlaşılmaktadır. Onu günümüzde bulunduğu yere Rasûl-u Ekram’in mi yoksa Halife Ömer’in mi getirdiği konusunda farklı bilgiler vardır. Bazı rivayetlere göre İbrâhim, Rasûlullah ve ilk halifeler zamanında da bugün bulunduğu yerdeydi. Ömer (r.anh) döneminde sel suları makām-ı İbrâhim’i Kâbe duvarının dibine kadar sürüklemiş ve halife onu tekrar eski yerine koymuştur. Taşın daha önce Kâbe’ye bitişik olduğu ve orada namaz kılanların tavafı engellediğini gören Ömer (r.anh) tarafından bugünkü yerine getirildiği de rivayet edilir.


İbn Kesir Tarih‘in de ;
Vakidî ile diğerleri dediler ki: Hicretin 17. senesinin zilhicce ayında Ömer, Makam-ı İbrahim’in yerini değiştirdi. Burası daha önce Kâbe’nin duvarına bitişik vaziyette idi. Makam-ı İbrahim’in yanında namaz kılan kimseler, Kâbe’yi tavaf edenler yüzünden namazlarını saşırmasmlar, diye Makam-ı İbrahim‘i biraz geriye doğru aldı. (İbn Kesîr, El Bıdaye ve’n-Nihaye, Çağrı Yayınları: C. 7, Sf: 148 - 154 )


İbn Sâd, Tabakat‘ında; Ömer’in hal tercümesinde şunu kayteder;
Ömer hilafeti süresince üç defa umre yaptı. Bunlardan birincisi, hicri 17. Senenin Raceb ayında; ikincisi, hicri 21. Senenin Raceb ayında; üçüncüsü hicri 22. Senenin Raceb ayında idi. O, daha önce Kâbe’ye bitişik olan makamı [makam-ı İbrahim’i] bugünkü yerine alarak geriye çekti. (İbn Sâd, Tabakati’l-Kebir, Siyer Yayınları , C. 3, Sf: 327)

Allah azze ve celle razı olsun