Neler yeni

Çözüldü Mustazaflık Durumunda Açık Davet Ve Hakkı Haykırmak Caiz midir?

Abdullah el Hanbeli Çevrimdışı

Abdullah el Hanbeli

İslam-tr Sakini
İslam-TR Üyesi
Es selamu aleykum hocam,

Sosyal medyada, Atatürk ilah değildir diyen bacıyı bazı müslümanlar metodu yanlış diye eleştiriyor. Mustazaflık durumunda müslümanlar kendine veya diğer müslümanlara zarar gelmesin diye hakkı gizlemek durumunda mıdır yoksa hakkı haykırmak her durumda doğru olan mıdır?

Onların, Allah’ı bırakıp tapındıklarına sövmeyin, sonra onlar da haddi aşarak, bilgisizce Allah’a söverler. Böylece her ümmete yaptıklarını süslü gösterdik. Sonra dönüşleri ancak Rablerinedir. O, yapmakta olduklarını kendilerine bildirecektir. [Enam 108]

Ama şu ayette var;

Hani o, babasına ve kavmine, “Ne bu tapınıp durduğunuz heykeller?” demişti.
"Babalarımızı bunlara ibadet ediyor bulduk” dediler.
İbrahim, “Andolsun, siz de, atalarınız da apaçık bir sapıklık içindesiniz” dedi. [Enbiya-52/54.ayet]

Hangi metod doğrudur?
 
Abdulmuizz Fida Çevrimiçi

Abdulmuizz Fida

فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ
Admin
Âleykum selam we rahmetullahi we berakatuh kardeşim;

Mustadaflık Hâlinde Hakkı Açıklamak, Susmak ve Davet Fıkhı
(En‘âm 108 ve Enbiyâ 52-54 Ayetlerinin Birlikte Değerlendirilmesi)
​
1- Enbiyâ 52 - 54 ile En‘âm 108 Ayetleri Arasında Çelişki Var mıdır?
Zikredilen iki nass arasında herhangi bir çelişki (tearuz) bulunmamaktadır. Çünkü ayetler, bâtıl karşısında Müslümanın farklı yönlerden nasıl davranması gerektiğini açıklamaktadır.

A- Enbiyâ 52 - 54 – İbrahim عليه السلام’ın putperest kavmine karşı tavrı
إِذْ قَالَ لِأَبِيهِ وَقَوْمِهِ مَا هَٰذِهِ التَّمَاثِيلُ الَّتِي أَنْتُمْ لَهَا عَاكِفُونَ ۝ قَالُوا وَجَدْنَا آبَاءَنَا لَهَا عَابِدِينَ ۝ قَالَ لَقَدْ كُنْتُمْ أَنْتُمْ وَآبَاؤُكُمْ فِي ضَلَالٍ مُبِينٍ​
“Hani İbrahim, babasına ve kavmine: 'Şu başında durup taptığınız heykeller de nedir?’ demişti. Onlar: ‘Atalarımızı bunlara tapar bulduk’ dediler. İbrahim: ‘Andolsun, Siz de Atalarınız da apaçık bir sapıklık içindesiniz’ dedi.' (Enbiyâ, 52 - 54)
İbrahim عليه السلام, kavminin şirk inancını gizlememiş; onların bâtıl inançlarını açıkça sorgulamış ve atalar taklidinin haklı bir delil olmadığını ortaya koymuştur. Bu tavır, şirkin teşhis edilmesi, bâtıl ilahlık iddialarının reddedilmesi ve tevhidin açıkça beyan edilmesidir. Dolayısıyla bir Müslümanın bâtıl bir inancı bâtıl olarak nitelemesi, sırf karşı tarafın hoşuna gitmeyecek diye yasaklanamaz.

B- En‘âm 108 – Sövmenin yasaklanması
وَلَا تَسُبُّوا الَّذِينَ يَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَيَسُبُّوا اللَّهَ عَدْوًا بِغَيْرِ عِلْمٍ​
“Allah’tan başka yalvardıklarına sövmeyin ki, Onlar da haddi aşarak bilgisizce Allah’a sövmesinler.” (En‘âm, 108)
Ayetin yasakladığı davranış, muşriklerin taptıklarına sövmek ve hakaret etmektir. Buradaki yasak, bâtılın bâtıl olduğunu açıklamayı, şirki reddetmeyi veya tevhidi anlatmayı kapsamaz. Ancak ayetteki sövme yasağını yalnızca çok ağır veya galiz sözlerle sınırlamak da doğru değildir. Sebb lafzı, sövme ve hakaret etmeyi ifade eder. Bunun mutlaka en ağır küfürlü ifadelerle yapılması gerekmez.
Ayetin gerekçesi de önemlidir: Muşriklerin taptıklarına sövülmesi, onların da Allah Teâlâ'ya sövmelerine yol açabilecek ve daha büyük bir kötülüğe sebeb olabilecektir.
İbn Kesîr, bu ayetin tefsirinde, bir davranışın kendi içinde bir faydası bulunsa bile daha büyük bir kötülüğe yol açması hâlinde terk edilebileceğini açıklar. Taberî de ayetin nuzûlüyle ilgili rivayetleri aktararak müşriklerin karşılık olarak Allah'a sövme tehdidini zikreder. Bu yönüyle ayet, daha büyük bir mefsedeti önleme ve harama götüren yolları kapatma (sedd-i zerâi) ilkesiyle de ilişkilidir.

Hâsıl-ı Kelâm; En‘âm 108, şirki açıklamayı değil, sövme ve hakareti yasaklamaktadır. Bir kimseye 'ilah değildir' demek, kendi başına sövme veya hakaret değildir. Bu, ulûhiyetin yalnızca Allah'a ait olduğunu bildiren itikadî bir ifadedir.

2- Mustadaflık, İkrah, Zarûret ve Hakkı Gizleme Birbirinden Ayrılmalıdır
Bu meselede birbirine karıştırılmaması gereken kavramlar vardır:

-Mustadaflık: Baskı, güçsüzlük veya içinde bulunulan şartlar sebebiyle kişinin imkânlarının ciddi biçimde kısıtlanmasıdır.
-İkrah: Bir kimsenin tehdit veya zorlama altında istemediği bir sözü söylemeye ya da davranışı yapmaya mecbur bırakılmasıdır.
-Zarûret: Şer‘an dikkate alınan ağır bir ihtiyaç veya tehlike sebebiyle normal hükümde istisna doğmasıdır.
-Kitmân: Açıklanması gereken bir hakkı, gerekli şartlar bulunduğu hâlde gizlemektir.
Bunlar aynı kavramlar değildir. Bir kimse mustadaf olabilir fakat her durumda ikrah altında bulunmayabilir. Aynı şekilde her susma hakkı gizlemek (kitmân) değildir.

a) Mustadaflık ve Nisâ 98-99 ayetleri
إِلَّا الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ لَا يَسْتَطِيعُونَ حِيلَةً وَلَا يَهْتَدُونَ سَبِيلًا ۝ فَأُولَٰئِكَ عَسَى اللَّهُ أَنْ يَعْفُوَ عَنْهُمْ وَكَانَ اللَّهُ عَفُوًّا غَفُورًا​
“Ancak erkeklerden, kadınlardan ve çocuklardan gerçekten güçsüz bırakılmış olup hiçbir çare bulamayan ve bir yol gösteremeyen kimseler mustesnadır. İşte Allah'ın bunları afvetmesi umulur. Allah çok afvedicidir, çok bağışlayıcıdır.” (Nisâ, 98 - 99)
Bu ayetlerin doğrudan bağlamı, hicret etmeye gücü yetmeyen ve bulundukları yerde dinlerini koruma imkânları ciddi biçimde kısıtlanan kimselerdir. Dolayısıyla ayeti, sosyal medyada bir söz söylemek veya söylememek meselesine doğrudan ve tek başına delil yapmak doğru değildir. Bununla birlikte ayetler, gerçek güçsüzlük ve imkânsızlık durumlarının dinî sorumluluk değerlendirilirken dikkate alındığını gösterir.

b) İkrah hâli ve Nahl 106
إِلَّا مَنْ أُكْرِهَ وَقَلْبُهُ مُطْمَئِنٌّ بِالْإِيمَانِ​
“Ancak kalbi imanla mutmain olduğu hâlde zorlanan kimse mustesnadır.” (Nahl, 106)
Bu ayet, kalbi imanla dolu olduğu hâlde küfür sözü söylemeye zorlanan kimseye ruhsat bulunduğunu bildirir.
Ayetin Ammâr b. Yâsir رضي الله عنه hakkında indiğine dair tefsir ve esbâb-ı nuzûl rivayetleri vardır. Taberî ve Kurtubî bu rivayetleri aktarırlar. Ammâr رضي الله عنه, müşriklerin işkencesi altında onların istedikleri bazı sözleri söylemiş; daha sonra Rasûlullah ﷺ'e başından geçeni anlatmıştır. Kalbinin imanla mutmain olduğunu bildirdiğinde kendisine ruhsat verilmiştir.
Buradan çıkarılacak hüküm, gerçek ikrah altında kişinin kendisini korumasına şer‘î ruhsat bulunduğudur. Kişi, kalbi imanla sabit kaldığı hâlde ağır bir zorlama karşısında bazı sözleri söylemek zorunda bırakılırsa bu ruhsat kapsamına girebilir.
Bununla birlikte Nahl 106, her türlü susmanın doğrudan delili değildir. Ayetin asıl konusu, ikrah altında küfür sözü söylemeye zorlanmaktır. Gerçek tehdit altında susmanın veya konuşmayı ertelemenin hükmü ise ilgili şartlara göre ayrıca değerlendirilir.
Ayrıca her korku, eleştiri, dışlanma veya sosyal medya tepkisi şer‘î anlamda ikrah sayılmaz. İkrahın derecesi, tehdidin niteliği, gerçekleşme ihtimali ve kişinin içinde bulunduğu şartlar fıkıhta ayrıca ele alınır. İkrah-ı mulcî ile daha hafif baskı türleri birbirinden ayrılmalıdır.

c) Azîmet, sabır ve sebat
Ağır işkence ve tehdide rağmen imanını koruyarak hakkı söylemek büyük bir sabır ve sebat örneğidir.
Bilâl-i Habeşî رضي الله عنه'ın işkence altında أَحَدٌ أَحَدٌ demesi bu konuda bilinen örneklerdendir.
Rasûlullah ﷺ şöyle buyurmuştur: أَفْضَلُ الْجِهَادِ كَلِمَةُ عَدْلٍ عِنْدَ سُلْطَانٍ جَائِرٍ
“Cihadın en fadiletlisi, zalim bir idarecinin yanında adalet sözünü söylemektir.”
(Ebû Dâvûd, 4344; Tirmizî, 2174; İbn Mâce, 4011)
Tirmizî rivayeti “hasen-garîb” olarak değerlendirmiş; Elbânî sahih kabul etmiştir. Rivayetin farklı tarik ve tahkik değerlendirmeleri bulunduğundan, bütün muhaddislerin tek bir sıhhat hükmünde birleştiği söylenmemelidir.
Bu hadis, zulûm karşısında hakkı söylemenin fadiletini gösterir. Ancak her Müslümanın her şartta, karşılaşacağı zararın derecesine ve başkalarının haklarına bakmaksızın aynı şekilde konuşmasının farz olduğunu göstermez.
Nitekim Selmân el-Fârisî رضي الله عنه, Ebû'd-Derdâ رضي الله عنه'a:
إِنَّ لِرَبِّكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَلِنَفْسِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَلِأَهْلِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، فَأَعْطِ كُلَّ ذِي حَقٍّ حَقَّهُ​
“Rabb’inin Senin üzerinde hakkı vardır, nefsinin Senin üzerinde hakkı vardır, ailenin Senin üzerinde hakkı vardır. Her hak sahibine hakkını ver.” demiştir.
Rasûlullah ﷺ bu sözü duyunca: صَدَقَ سَلْمَانُ “Selmân doğru söyledi.” buyurmuştur. (Buhârî, Savm, 51; (hadis numaralandırması baskılara göre değişebilir.) Buna göre sabır ve sebatın fadileti kabul edilmekle birlikte, ağır zarara katlanmanın her olayda susmaktan daha faziletli olduğu söylenemez. Kişinin şartları, zararın ağırlığı ve başkalarının hakları birlikte değerlendirilmelidir.

3- Hakkı Gizlemek (Kitmân) ile Her Durumda Konuşmamak Aynı Şey Değildir
إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ مَا أَنْزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَىٰ مِنْ بَعْدِ مَا بَيَّنَّاهُ لِلنَّاسِ فِي الْكِتَابِ أُولَٰئِكَ يَلْعَنُهُمُ اللَّهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللَّاعِنُونَ​
“İndirdiğimiz apaçık delilleri ve hidayeti, Biz Onları kitabda insanlara açıkladıktan sonra gizleyenler var ya, işte Onlara Allah lanet eder, lanet edebilenler de lanet eder.” (Bakara, 159)
Bu ayet, Allah'ın indirdiği hidayeti ve açıklanması gereken delilleri gizlemenin ağır bir vebal olduğunu bildirir. Ancak bu ayetten, her Müslümanın her doğru bilgiyi her ortamda, her muhataba ve her şartta açıklamasının zorunlu olduğu sonucu çıkarılamaz.

Bir kimsenin belirli bir ortamda konuşmaması, her zaman hakkı gizlemek anlamına gelmez. Kişi bazen daha uygun bir zamanı bekleyebilir, muhatabın durumunu dikkate alabilir veya ciddi bir zararı önlemek için sözünü erteleyebilir. Buna karşılık, gerekli şartlar bulunduğu hâlde sırf insanların hoşnutsuzluğundan, menfaat kaybından veya kınanma korkusundan dolayı açıklanması gereken hakkı sürekli gizlemek ayrı bir meseledir ve kitmân kapsamına girebilir.
Dolayısıyla her susma hikmet değildir; fakat her susma da hakkı gizlemek değildir.

4- Davet, Hakkı Beyan ve Munkeri Değiştirme Sorumluluğu
Bu üç mesele birbiriyle ilişkili olmakla birlikte tamamen aynı değildir.

Davet ve tebliğ: İnsanı tevhid hakikatine çağırmak, Allah'ın dinini açıklamak ve bâtıl inançları delilleriyle reddetmektir.
Hakkı beyan: Bir konuda doğru olanı açıklamak, yanlış bir iddiayı düzeltmek ve gerektiğinde hakikati gizlememektir.
Emr-i bi'l-ma'ruf ve nehy-i ani'l-munker: Bilinen bir iyiliği emretmek ve bilinen bir kötülüğü yasaklamaktır. Bunun şartları, güce bağlı dereceleri ve doğuracağı sonuçlar ayrıca değerlendirilir.
Rasûlullah ﷺ'in:
مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ، فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ​
“Sizden kim bir munker görürse onu eliyle değiştirsin; buna gücü yetmezse diliyle, buna da gücü yetmezse kalbiyle...” hadisi (Muslim, Îmân, 49), munkeri değiştirme sorumluluğunun güce göre derecelerini bildirir.
Ancak bu hadis, her davet veya her sosyal medya açıklamasının doğrudan hükmünü tek başına belirleyen bir delil gibi kullanılmamalıdır. Önce yapılan işin hangi dinî sorumluluk kapsamında olduğu belirlenmelidir.

Davetin yöntemi konusunda ise Allah Teâlâ şöyle buyurur:
ادْعُ إِلَىٰ سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ
“Rabb’inin yoluna hikmetle, güzel öğütle davet et ve Onlarla en güzel şekilde mucadele et.” (Nahl, 125)
Hikmet; hakkı gizlemek, bâtıla taviz vermek veya insanların hoşuna gitmeyen her sözü terk etmek değildir. Sözün yerini, zamanını, muhatabını, delilini ve ifade biçimini doğru belirlemektir. Bu nedenle Müslüman, hakikati açıklarken güzel üslubu ve basireti gözetir; fakat hikmeti hakikatten kaçmanın bahanesi hâline getirmez.

5- Başkalarına Gelebilecek Zararların Ölçüsü
Bir sözün veya davranışın doğuracağı sonuçlar değerlendirilirken maslahat ve mefsedet birlikte ele alınmalıdır. Ancak bu değerlendirme, dayanaksız ihtimallere veya kişisel kanaatlere dayandırılmamalıdır.

A- Zarar iddiasının mâkul bir dayanağı bulunmalıdır.
Bir kimsenin söylediği hak söz sebebiyle başka Müslümanların zarar göreceği ileri sürülüyorsa, bu iddia yalnızca vehme, söylentiye veya uzak ihtimallere dayanmamalıdır. Ciddi, kuvvetli ve makul biçimde öngörülebilir bir zarar ihtimali bulunmalıdır.
Zararın mutlaka gerçekleşmiş olması gerekmez. Ancak gerçekleşme ihtimali kuvvetli ve olayın şartlarına göre öngörülebilir olmalıdır.
Zalimlerin veya taassub sahiblerinin haksız yere öfkelenmesi, tek başına konuşan kişinin günahkâr olduğu anlamına gelmez. Haksızlığın sorumluluğu öncelikle haksızlığı yapana aittir.
Bununla birlikte kişi, sözünün ciddi ve öngörülebilir sonuçlarını da bütünüyle görmezden gelemez. Söz ile zarar arasındaki sebep-sonuç ilişkisi, kişinin bunu öngörme imkânı ve alınabilecek tedbirler birlikte değerlendirilmelidir.

B- Başkalarının hakları da gözetilmelidir.
Bir söz veya eylem, başka Müslümanların canını, hürriyetini ya da emniyetini ciddi biçimde tehlikeye sokacaksa bu durum dikkate alınmalıdır. Misalen gizlenen mazlumların yerini açığa çıkarmak, onları doğrudan tehlikeye atmak gibi.
Böyle bir durumda sözün zamanını, yerini veya ifade biçimini değiştirmek; şartlara göre konuşmayı ertelemek şer'î bir sorumluluk olabilir.
Ancak başkalarına zarar gelebileceği iddiası da somut olayın şartlarıyla temellendirilmelidir. Her türlü muhtemel tepkiyi gerekçe göstererek hakikatin açıklanmasını engellemek doğru değildir.

6- 'Atatürk İlah Değildir' İfadesinin Tahlili
Bu mesele iki ayrı yönden ele alınmalıdır.
- İtikadî yönden
“Atatürk ilah değildir” veya “Hiçbir fani ilah değildir” sözü, kendi başına İslam'ın tevhid akidesine uygun bir ifadedir. Allah Teâlâ'dan başka hak ilah yoktur. Hiçbir insan, peygamber, melek veya önder ulûhiyet vasfına sahib değildir.
ذَٰلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ وَأَنَّ مَا يَدْعُونَ مِنْ دُونِهِ هُوَ الْبَاطِلُ
“Bunun sebebi, Allah'ın hak ilah olması; O'ndan başka taptıklarının ise bâtıl olmasıdır.” (Hac, 62)
Dolayısıyla “Atatürk ilah değildir” cümlesinde, tek başına, sövme, hakaret veya haddi aşma bulunmaz. Bir şahsın ilah olmadığını söylemek, O şahsa sövmek anlamına gelmez.

- Yöntem, ortam ve niyet yönünden
Bir sözün itikadî bakımdan doğru olması, onun her ortamda ve her üslupla söylenişinin otomatik olarak doğru olduğu anlamına gelmez.
Davetin uslûbunda hikmet ve basiret esastır. Bununla birlikte hikmet, hakikati gizlemek veya insanların hoşuna gitmeyen her sözü söylemekten kaçınmak demek değildir.
Bir kimseyi 'metodu yanlıştır', 'fitne çıkarmıştır' veya 'başkalarına zarar vermiştir' diye itham etmek için somut olayın bilinmesi ve bu iddiaların şer'î ölçülerle temellendirilmesi gerekir.
Bir sözün sosyal medyada söylenmiş olması, kısa bir ifade şeklinde paylaşılması veya bazı kimselerin tepkisini çekmesi, tek başına o sözü dinen merdut veya gayrimeşru hâle getirmez.
Öte yandan kişinin niyetini, paylaşımın bütün bağlamını ve doğurabileceği sonuçları bilmeden Onun davranışını kesin biçimde övmek veya yermek de doğru değildir. Bu sebeble söz konusu kadının yalnızca 'Atatürk ilah değildir' dediği biliniyorsa, bu cümlenin itikadî doğruluğu kabul edilir. Fakat paylaşımın tamamı, uslûbu, amacı ve şartları bilinmeden davranışının bütün yönleri hakkında kesin hüküm verilmez.

Hulâsatu'l-Kavl;
İslam'da tevhidi açıklamak, şirki reddetmek ve hakkı bâtıldan ayırmak dinin temel esaslarındandır. İbrahim عليه السلام'ın putperest kavmine karşı hakikati açıkça beyan etmesi bunun delillerindendir. En‘âm 108 ise bâtılı bâtıl olarak açıklamayı değil, Allah Teâlâ'ya sövülmesine yol açabilecek sövme ve hakareti yasaklamaktadır.
Hakkı açıklama meselesinde şu ölçüler korunmalıdır;
-Akide ve hakikat: Hak tahrif edilemez, bâtıla rıda gösterilemez. “X şahıs ilah değildir” sözü, kendi başına tevhid akidesine uygun bir ifadedir.
-Ruhsat ve ikrah: Gerçek ve şer'an muteber bir ikrah altında kişinin kendisini korumasına ruhsat vardır. Ancak sıradan toplumsal baskı ve eleştiri kendiliğinden ikrah sayılmaz.
-Mustadaflık: Güçsüzlük ve imkânsızlık durumları kişinin sorumluluğunu etkileyebilir. Fakat Nisâ 98 ayetinin özel bağlamı göz ardı edilerek her toplumsal baskı mustadaflık olarak nitelendirilemez.
-Sebat ve fazilet: Zulûm karşısında hakkı söylemek büyük bir fazilettir. Fakat her durumda ağır zarara katlanmanın zorunlu veya daha faziletli olduğu söylenemez.
-Kitmân: Açıklanması gereken hakkı menfaat veya korku sebebiyle gizlemek başka, belirli bir ortamda konuşmayı ertelemek veya uygun yöntemi seçmek başkadır.
-Hikmet ve basiret: Müslüman, sözünü uygun zaman ve zeminde, delille ve güzel bir üslupla söylemeye gayret eder. Başkalarının haklarını ve ciddi zarar ihtimallerini de gözetir.
-İthamda adalet: Bir kimseyi hakkı söylediği için kınamak da, niyetini ve şartlarını bilmeden her davranışını kesin biçimde doğru ilan etmek de isabetli değildir.
Nihai sonuç; Akidede taviz verilmez; davette hikmet gözetilir; gerçek ikrah, güçsüzlük ve ciddi zarar ihtimalleri dikkate alınır. Hikmet, hakkı gizlemenin bahanesi; cesaret de şer'î ölçüleri ve başkalarının haklarını ihmal etmenin gerekçesi yapılamaz.
والله أعلم، وصلى الله على نبينا محمد وعلى آله وصحبه وسلم
(En doğrusunu Allah bilir. Allah, nebimiz Muhammed’e, Onun Âline ve bütün Ashâbına salât ve selâm eylesin.)​
​
 
Cevap yazmak için giriş yap yada kayıt ol.
Benzer konular Forum Tarih
Abdulmuizz Fida Video Amellere Riya Karışması Durumunda Hüküm Akaid / İtikad Videoları 0 1K
Abdulmuizz Fida Video Darlık, Zorluk, Sıkıntı ve Mûsibet Durumunda Yapılması Gerekenler Edeb , Ahlak, Nâsihat Videoları 0 1K
|FaraH| Çözüldü Kâfire Selam Gönderilmesi Durumunda Ne Yapmamız Gerekir? İman / Amel - Kâza / Kâder 3 3K
B Çözüldü Meni Gelmeden Boşalma Durumunda Gusul Gerekir mi? İlmihâl / Abdest - Gusul ve Teyemmum Konuları 1 3K
L Çözüldü Zaruret Durumunda Haram Gelir Elde Edilen İşte Çalışmak Caiz midir? Ticaret - Faiz - Kumar - Sigorta - Borsa - Kredi 1 2K
osman1987 Çözüldü Ayetlerin İnkar veya Alaya Alınması Durumundaki Tavır Nasıl Olmalıdır? Akide / İtikad Soru - Cevab 1 2K
عبيد Çözüldü Evli Erkeğin Dinden Dönüp Tekrar İslâm'a Girmesi Durumunda Yeniden Nikah Yapmalı mı? Kur'an ve Sünnetten Delillerle Soru - Cevab 1 4K
S Çözüldü Giderilemeyen Mustazaflik Hali Tekfire Engel midir? Akide / İtikad Soru - Cevab 3 4K

Benzer konular

Üst