Makale Nebi (sav)den hatıralar

عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، قَالَ : إِنْ كَانَتِ الْأَمَةُ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ لَتَأْخُذُ بِيَدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَتَنْطَلِقُ بِهِ فِي حَاجَتِهَا.
11941- Enes bin Malik’in şöyle dediği rivayet edilmiştir: “Medine halkından herhangi bir kız çocuğu Rasûlullah’ın (sav) elinden tutar ve Rasûlullah’tan (sav) istediğini/ihtiyacı olan şeyi almak için onu götürürdü."

Müsned, Ahmed b. Hanbel

  • Müsned, Ahmed b. Hanbel, no: 11941
  • Buhârî, el-Edebü’l-Müfred (no: 609)
  • İbn Mâce, Sünen (no: 4177)
  • İbn Hibban, Sahîh (no: 4820)
  • Hâkim, el-Müstedrek (1/62) → “Sahih isnadlıdır” demiştir.
  • Albânî, Sahîhu’l-Câmi‘ (2094)’te hadisi sahih kabul etmiştir.
 
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، قَالَ : خَدَمْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِسْعَ سِنِينَ، فَمَا أَعْلَمُهُ قَالَ لِي قَطُّ : هَلَّا فَعَلْتَ كَذَا وَكَذَا ؟ وَلَا عَابَ عَلَيَّ شَيْئًا قَطُّ.
11974- Enes bin Malik’in şöyle dediği rivayet edilmiştir: “Rasûlullah’a (sav) dokuz yıl hizmet ettim. Hiçbir zaman bana: “Neden şöyle yaptın/yapmadın?" demedi/azarlamadı ve hiçbir şey sebebiyle beni ayıplamadı.

"Müsned, Ahmed b. Hanbel

🔹 Kaynaklar​


  • Müsned, Ahmed b. Hanbel (11974)
  • Buhârî, Edebü’l-Müfred (no: 312)
  • Müslim, Fedâil (2310)
  • Tirmizî, Şemâil (no: 326)
  • İbn Mâce, Sünen (no: 3821)


🔹 Sahihlik Derecesi​


  • İmam Müslim rivayet ettiği için hadis sahihtir.
  • Hem Ahmed hem diğer kaynaklarda da sahih isnadla yer alır.
 
...مَنْ سَرَّتْهُ حَسَنَتُهُ وَسَاءَتْهُ سَيِّئَتُهُ فَذَلِكُمُ الْمُؤْمِنُ ..."
Resûlullah sav: “...Her kimin iyiliği/hasenesi kendisini sevindirir kötülüğü/seyyiesi de kendisini üzüp rahatsız ederse o kişi mümindir.”

Tirmizî,2165

🔹 Kaynaklar​


  • Tirmizî, İman, 2165 – Tirmizî bu hadisi hasen sahih olarak değerlendirmiştir.
  • İbn Mâce, Zühd 4210
  • Ahmed b. Hanbel, Müsned (22211, 22262, 22300)
  • Hâkim, el-Müstedrek (1/48) – Sahih isnadla.


🔹 Sahihlik Derecesi​


  • Tirmizî: “Hadis hasen sahih”
  • Hâkim: “Şartı sahih” (Buhârî ve Müslim şartına uygun)
    Dolayısıyla hadis sahih kabul edilmektedir
 
جاء رجلٌ إلى رسولِ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم فقال واذنوباه واذنوباه فقال هذا القوْلَ مرَّتَيْن أو ثلاثًا فقال له رسولُ اللهِ صلَّى اللهُ عليه وسلَّم قلِ اللَّهمَّ مغفرتُك أوسعُ من ذنوبي ورحمتُك أرجَى عندي من عملي فقالها ثمَّ قال عدْ فعاد ثمَّ قال عدْ فعاد ثمَّ قال قمْ فقد غفر اللهُ لك
1565- Câbir b. Abdillah der ki: Adamın biri Resûlullah’a (sallallahu aleyhi vesellem) geldi ve iki üç defa: “Günahlarımdan yana vah halime!" dedi. Hz. Peygamber (sallalahu aleyhi vesellem): “Bunun yerine «Allahım! Bağışlaman günahlarımdan daha geniştir. Amellerimden çok da rahmetine güveniyorum» de" اللَّهُمَّ مَغْفِرَتِكَ أَوْسَعُ مِنْ ذُنُوبِي وَرَحْمَتَكَ أَرْجَى عِنْدِي مِنْ عَمَلِيbuyurdu. Adam bunu deyince, Resûlullah (sallallahu aleyhi vesellem): “Bir daha söyle!" buyurdu. Adam aynı şeyi bir daha söyledi. Hz. Peygamber (sallalahu aleyhi vesellem): “Bir daha söyle!" buyurunca, adam bir daha söyledi. Bunun üzerine Resûlullah (sallallahu aleyhi Vesellem): “Gidebilirsin! Yüce Allah seni bağışladı" buyurdu.

(Hâkim 1994)Hadis Hazinesi 8.c
  • el-Hâkim, el-Müstedrek (1994) – “Sahih isnadlıdır” demiştir.
  • Beyhakî, Şuabu’l-İman (630)
  • Heysemî, Mecmau’z-Zevâid (10/210) – isnadında bazı râviler hakkında ihtilaf olduğunu belirtir, fakat zayıflığı çok şiddetli değildir.

Yani hadis hasen li-gayrihi (başka yollarla desteklendiği için hasen derecesine çıkan) olarak değerlendirilmiştir.
 
، عَنْ أَنَسٍ ، قَالَ : كَانَتْ نَاقَةُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تُسَمَّى الْعَضْبَاءَ، وَكَانَتْ لَا تُسْبَقُ، فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ عَلَى قَعُودٍ فَسَبَقَهَا، فَشَقَّ ذَلِكَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ، فَلَمَّا رَأَى مَا فِي وُجُوهِهِمْ قَالُوا : يَا رَسُولَ اللَّهِ، سُبِقَتِ الْعَضْبَاءُ. فَقَالَ : " إِنَّ حَقًّا عَلَى اللَّهِ أَنْ لَا يَرْفَعَ شَيْئًا مِنَ الدُّنْيَا إِلَّا وَضَعَهُ ".
12010- Enes'in şöyle dediği rivayet edilmiştir: “Rasûlullah’ın (sav) 'Adba’ adında bir devesi vardı ki, hiç geçilmezdi. Bir bedevî, binek devesi üzerinde gelip onunla yarıştı ve onu geçti. Bu durum, müslümanların ağırına gitti. Rasûlullah (sav) onların yüz ifadesini görünce: "Ey Allah’ın Rasûlü! Adbâ yenildi" dediler. Bunun üzerine Rasûlullah (sav): *“Allah’ın, dünyada yükselttiği bir şeyi sonradan alçaltması üzerine bir haktır"* buyurdu.

Müsned, Ahmed b. Hanbel

🔹 Kaynaklar​


  • Buhârî, Cihâd, 72; Rikâk, 30
  • Müslim, Fezâil, 56
  • Ahmed b. Hanbel, Müsned (12010)

Yani hadis, hem Buhârî hem de Müslim’de geçtiği için müttefekun aleyh (en sahih derecede hadis) kabul edilir.
 
، عَنْ أَنَسٍ ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَادَ رَجُلًا مِنَ الْمُسْلِمِينَ قَدْ صَارَ مِثْلَ الْفَرْخِ، فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " هَلْ كُنْتَ تَدْعُو بِشَيْءٍ، أَوْ تَسْأَلُهُ إِيَّاهُ ؟ " قَالَ : نَعَمْ، كُنْتُ أَقُولُ : اللَّهُمَّ مَا كُنْتَ مُعَاقِبِي بِهِ فِي الْآخِرَةِ فَعَجِّلْهُ لِي فِي الدُّنْيَا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " سُبْحَانَ اللَّهِ، لَا تُطِيقُهُ وَلَا تَسْتَطِيعُهُ، فَهَلَّا قُلْتَ : اللَّهُمَّ آتِنَا فِي الدُّنْيَا حَسَنَةً، وَفِي الْآخِرَةِ حَسَنَةً، وَقِنَا عَذَابَ النَّارِ ؟ ". قَالَ : فَدَعَا اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ فَشَفَاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ.
12049- Enes bin Malik’in şöyle dediği rivayet edilmiştir: “Rasûlullah (sav), hastalanıp kuş yavrusu gibi kalmış bir müslümanı ziyaret edince, ona: “Sen Allah'a dua etmez miydin? Rabbinden âfiyet dilemez miydin?" diye sordu. Adam: "Evet. “Allahım! Bana âhirette vereceğin cezayı dünyada ver" diye dua ediyordum" dedi. Rasûlullah (sav): “Sübhanallah! Sen bu cezayı kaldıramazsın ve buna gücün yetmez. "Allahım! Bize dünyada iyilik ver, âhirette de iyilik ver ve bizi cehennem azabından koru.” deseydin ya!” buyurdu. Sonra Resûlullah sav adama dua edince ,Allah adama şifa verdi.Müsned,

Ahmed b. Hanbel

🔹 Hadisin Kaynağı​


  • Ahmed b. Hanbel, Müsned, (12049).
  • Ayrıca Buhârî, Daʿavât, 55 ve Müslim, Zikir ve Dua, 2688’de benzer lafızlarla sahih olarak rivayet edilmiştir.
    Dolayısıyla hadis sahihtir.
 
عَنْ أَنَسٍ ، قَالَ : لَمَّا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوَةِ تَبُوكَ، فَدَنَا مِنَ الْمَدِينَةِ قَالَ : " إِنَّ بِالْمَدِينَةِ لَقَوْمًا، مَا سِرْتُمْ مَسِيرًا، وَلَا قَطَعْتُمْ وَادِيًا إِلَّا كَانُوا مَعَكُمْ فِيهِ ". قَالُوا : يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَهُمْ بِالْمَدِينَةِ ؟ قَالَ : " وَهُمْ بِالْمَدِينَةِ، حَبَسَهُمُ الْعُذْرُ ".
12009- Enes’in şöyle dediği rivayet edilmiştir: “Rasûlullah (sav), Tebük savaşından dönüp Medine’ye yaklaştığı zaman: “Medine’de öyle bir topluluk vardır ki, siz ne kadar yol yürüdüyseniz ve ne kadar vadiden geçtiyseniz, onlar hep sizinle birlikteydi" buyurdu. Ashab: “Ey Allah’ın Rasûlü! Medine’de oldukları halde mi?" diye sorunca, Rasûlullah (sav): “Evet. Medine'de oldukları halde. Çünkü onları, (geçerli) mazeretleri (sizinle birlikte çıkmaktan) alıkoydu" buyurdu.

Müsned, Ahmed b. Hanbel

🔹 Kaynaklar​


  • Müsned-i Ahmed (12009)
  • Buhârî, Cihâd 134
  • Ebû Dâvûd, Cihâd 25
  • İbn Mâce, Cihâd 6
    Hadis sahîh olup, en sahih kaynaklarda da geçmektedir.
 
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ، قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّ اللَّهَ لَيَرْضَى عَنِ الْعَبْدِ أَنْ يَأْكُلَ الْأَكْلَةَ، فَيَحْمَدَ اللَّهَ عَلَيْهَا، أَوْ يَشْرَبَ الشَّرْبَةَ "

11973.Enes bin Malik’in rivayet ettiğine göre Rasûlullah (sav) şöyle buyurdu: "Allah Teâla, yemek yedikten veya bir şey içtikten sonra kendisine hamd eden kuldan razı olur."

Müsned, Ahmed b. Hanbel

  • Kaynak: Sahih-i Müslim
  • Bölüm: Zikir, Dua, Tevbe ve İstiğfar Bölümü (Kitabu'z-Zikr)
  • Hadis Numarası: 2734
  • Hükmü: Sahih (Güvenilir/Gerçek)
Ayrıca belirttiğiniz gibi Ahmed b. Hanbel'in Müsned'inde, Tirmizi'nin Sünen'inde (H. No: 1816) ve Nesei'nin es-Sunenu'l-Kubra'sında da rivayet edilmiştir.
 
عَنْ دُرَّةَ بِنْتِ أَبِي لَهَبٍ قَالَتْ : قَامَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ، فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَيُّ النَّاسِ خَيْرٌ ؟ فَقَالَ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " خَيْرُ النَّاسِ أَقْرَؤُهُمْ، وَأَتْقَاهُمْ، وَآمَرُهُمْ بِالْمَعْرُوفِ، وَأَنْهَاهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ، وَأَوْصَلُهُمْ لِلرَّحِمِ "

[6270] Ebu Leheb’in kızı Durre'nin kocası Abdullah b. Amîra, Ebu Leheb’in kızı Durre’den şöyle dediğini nakletmektedir: Nebi -sallallâhu aleyhi vesellem- minber üzerinde iken bir adam kalkıp ona: “Ey Allah’ın Rasulü hangi insan hayırlıdır?” dedi. Allah Rasulü: “İnsanların en hayırlısı Kur'ân’ı en iyi okuyup bilenleridir. Aziz ve celil olan Allah’a karşı en takvalı olanlarıdır, aralarında iyiliği en çok emredip, münkerden alıkoyanları ve akrabalık bağını gözetenleridir" buyurdu.İbn Kesîr Hucurat suresi 13.ayet tefsiri
(Müsned,Ahmed b. Hanbel 27434)

  • Hadis:
    “خَيْرُ النَّاسِ أَقْرَؤُهُمْ، وَأَتْقَاهُمْ، …” şeklindeki rivayet, Müsned Ahmed'de, 27434 numarayla yer alıyor.
    Genişletmek için tıkla ...
  • Ancak rivayetin isnadı (zinciri) konusunda “zayıf” (ضعيف) olduğu yönünde değerlendirmeler mevcut.
  • Yani bu, kesin “sahih” kabul edilen hadisler arasında değil; dolayısıyla bu hadisi kesin delil olarak almak — özellikle hukukî/itikatî meselelerde — temkinli olmak gerekiyor.

Sonuç: Bu hadis “rivayet edilmiş” — ancak isnadı zayıf olduğu için sahih sayılmaz; bu yüzden üzerinde inşa edilen kesin hükümlerde — özellikle “en hayırlı insan budur” gibi genellemelerde — dikkatli olmak gerekir.
 
عَنْ ثَعْلَبَةَ ، قَالَ : سَمِعْتُ أَنَسًا يَقُولُ : سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ : " عَجِبْتُ لِلْمُؤْمِنِ، إِنَّ اللَّهَ لَمْ يَقْضِ لَهُ قَضَاءً إِلَّا كَانَ خَيْرًا لَهُ ".

12160- Enes’in rivayet ettiğine göre Rasûlullah (sav) şöyle buyurdu: “Müminin durumuna şaşarım. Çünkü Allah onun için ne takdir etmişse, hep hayrına olmuştur."

Müsned,Ahmed b. Hanbel

1. Hadisin Kaynağı ve Derecesi​



Bu hadis, İslami kaynakların en güvenilirlerinden kabul edilen Sahih-i Müslim'de de benzer bir lafızla, farklı bir ravi (Suheyb b. Sinan) yoluyla yer almaktadır. Bu da paylaştığınız rivayetin anlamının kesinlikle sahih olduğunu (pekiştirerek) kanıtlar.

  • Müsned-i Ahmed'deki Durumu: Şuayb el-Arnavut gibi büyük hadis tahkikçileri, Ahmed b. Hanbel'in Müsned'indeki bu rivayetin isnadının "kavi" (güçlü/sahih) olduğunu belirtmişlerdir.
  • Sahih-i Müslim'deki Karşılığı: Aynı manadaki meşhur rivayet şöyledir:
"Müminin durumu ne hoştur! Her hâli kendisi için hayırlıdır. Bu durum yalnız mümine mahsustur. Başına sevinecek bir hâl gelse şükreder; bu onun için hayır olur. Başına bir sıkıntı gelse sabreder; bu da onun için hayır olur."
(Müslim, Zühd, 64)
Genişletmek için tıkla ...
 
Cevap yazmak için giriş yap yada kayıt ol.
Geri
Üst