Neler yeni

Çözüldü Pastaların ve Yiyeceklerin Üstüne Koyulan Oyuncak Karakterlerin Hükmü?

alparslan26 Çevrimdışı

alparslan26

Euzu Billahi Mineşşeytanirracim
İslam-TR Üyesi
Hocam Esselamu Aleyküm ve Rahmetullah.

Konu: Hocam bilirsiniz Pastalarda ve Tatlılarda hoş durması ve pazarlama amacı ile figür koyulur çoçuklara da hitap etmesi içinde vs (Çizgi-Film karakterleri, gerçek olmayan karakterler ve figürler vb) bunları koymanın ve satmanın hükmü nedir Haram olur mu Resim hükmüne girer mi yani? İş olarak yapmak caiz yapar mı veya eğer Mekruh vb ise?

Burada ki Makale yüzünden aklım karışıyor lütfen cevaplar mısınız: İlmi Konu - Resim Yapmak ; Asmak : Ressamlık
 
Abdulmuizz Fida Çevrimiçi

Abdulmuizz Fida

فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ
Admin
Âleykum selam we rahmetullahi we berakatuh kardeşim;

Pastalarda ve tatlılarda kullanılan şeker hamurundan, çikolatadan veya plastikten yapılan üç boyutlu figürler (heykeller) ile iki boyutlu basılan veya çizilen resimlerin hükmü, İslâm fıkhında tasvir ve heykeltıraşlık bâbında ele alınır.
Zikrettiğiniz makalede de açıkça ortaya konduğu üzere, mesele şer‘î nasslar ve fukahanın istinbâtları doğrultusunda ayrıntılı bir tahlil gerektirir.

1- Asıl Hüküm: Canlı Sureti (Heykel ve Tasvir) Yapmanın Haram Oluşu
İslâm şeriatında insan, hayvan veya kuş gibi ruh taşıyan (zîruh) canlıların üç boyutlu cisimlerini (heykellerini) yapmak veya resmetmek muttefekun aleyh olan sahih nasslarla haram kılınmıştır.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ: سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ القَاسِمِ، قَالَ: سَمِعْتُ القَاسِمَ، قَالَ: سَمِعْتُ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا: قَدِمَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ سَفَرٍ، وَقَدْ سَتَرْتُ بِقِرَامٍ لِي عَلَى سَهْوَةٍ لِي فِيهَا تَمَاثِيلُ، فَلَمَّا رَآهُ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَتَكَهُ وَقَالَ: «أَشَدُّ النَّاسِ عَذَابًا يَوْمَ القِيَامَةِ الَّذِينَ يُضَاهُونَ بِخَلْقِ اللهِ»​
Bize Alî b. Abdillâh rivâyet etti, dedi ki: Bize Sufyân rivâyet etti, dedi ki: Abdurrahmân b. el-Kâsım’dan işittim, dedi ki: el-Kâsım’dan işittim, dedi ki;
Âişe’den رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا işittim, şöyle diyordu: Rasûlullah ﷺ bir seferden dönmüştü. Ben de içerisinde timsaller (canlı suretleri) bulunan nakışlı bir örtüyü suffemin üzerine örtmüştüm.
Rasûlullah ﷺ onu görünce çekip yırttı ve şöyle buyurdu: "Kıyâmet günü insanların azâb bakımından en şiddetli olanı, Allah'ın yaratmasına benzetmeye (misilleme yapmaya) çalışanlardır!"
(Buhârî, el-Câmiu's-Sahîh, Kitâbu'l-Libâs, Bâbu Men Kerihe't-Tesâvîre, C. 7, Sf: 167 – 168, Hadis no: 5954; Muslim, es-Sahîh, Kitâbu'l-Libâs ve'z-Zîneh, Hadis no: 2107)

Yine İbn Abbâs رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا’dan rivâyet edilen hadis-i şerifte;
.... حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ النَّضْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ
: (وَفِي رِوَايَةِ ابْنِ عَبَّاسٍ)
قَالَ مُسْلِمٌ: قَرَأْتُ عَلَى نَصْرِ بْنِ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيِّ، عَنْ عَبْدِ الأَعْلَى بْنِ عَبْدِ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي الْحَسَنِ، قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ، فَقَالَ: إِنِّي رَجُلٌ أُصَوِّرُ هَذِهِ الصُّوَرَ، فَأَفْتِنِي فِيهَا، فَقَالَ لَهُ: ادْنُ مِنِّي، فَدَنَا مِنْهُ، ثُمَّ قَالَ: ادْنُ مِنِّي، فَدَنَا حَتَّى وَضَعَ يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ، قَالَ: أُنَبِّئُكَ بِمَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ:
«كُلُّ مُصَوِّرٍ فِي النَّارِ، يُجْعَلُ لَهُ بِكُلِّ صُورَةٍ صَوَّرَهَا نَفْسًا فَتُعَذِّبُهُ فِي جَهَنَّمَ»
وَقَالَ: «إِنْ كُنْتَ لاَ بُدَّ فَاعِلاً، فَاصْنَعِ الشَّجَرَ وَمَا لاَ نَفْسَ لَهُ»​
Muslim der ki: Nasr b. Alî el-Cehdamî’ye, Abdu’l-A‘lâ b. Abdi’l-A‘lâ’dan dinlediğim şu hadisi okudum; (Abdu’l-A‘lâ dedi ki): Bize Yahyâ b. Ebî İshâk rivâyet etti, Saîd b. Ebi’l-Hasen’den nakletti;
Saîd şöyle demiştir: Bir adam İbn Abbâs’a رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا gelerek: "Ben şu suretleri (tasvirleri) yapan bir adamım. Onlar hakkında bana fetva ver!" dedi.
İbn Abbâs رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا Ona: "Bana yaklaş!" dedi, adam yaklaştı.
Sonra yine: "Bana yaklaş!" dedi, adam elini Onun başının üzerine koyacak kadar yaklaştı.
İbn Abbâs dedi ki: "Sana Rasûlullah ﷺ’den bizzat işittiğimi haber vereceğim. Ben Rasûlullah ﷺ’i şöyle buyururken işittim:
'Her musavvir (canlı sureti yapan) cehennemdedir. Yaptığı her bir suret karşılığında kendisine bir can verilir ve cehennemde Ona azâb eder.'
(İbn Abbâs) şunu da ilâve etti: 'Eğer mutlaka yapacaksan, ağaç ve canı olmayan şeylerin suretini yap!'"
(Muslim, es-Sahîh, Kitâbu’l-Libâs ve’z-Zîneh, Bâbu Tahrîmi Tasvîri Sûreti’l-Hayavân, C. 3, Sf: 1670 – 1671, Hadis no: 2110 -Mebhûs lafız bizzat Muslim'e aittir-; Buhârî, el-Câmiu’s-Sahîh, Kitâbu’l-Buyû‘, Bâbu Bey‘i’t-Tesâvîri’lletî Leyse Fîhâ Rûh, C. 3, Sf: 83 – 84, Hadis no: 2225 - Saîd b. Ebi'l-Hasen tarikiyle muhtasar olarak- ; Nesâî, es-Sunenu'l-Kubrâ, Kitâbu’z-Zîneh, Bâbu Zikri Eşeddi’n-Nâsi Azâben, C. 8, Sf: 494 – 495, Hadis no: 9680; Ahmed b. Hanbel, el-Musned, Tahkik: Şuayb el-Arnaût, C. 4, Sf: 68 – 69, Hadis no: 2182 ve C. 4, Sf: 251, Hadis no: 2383 ; Beyhakî, es-Sunenu’l-Kubrâ, Kitâbu’d-Dahâyâ, Bâbu Mâ Câe fî Tahrîmi’t-Tasvîr, C. 7, Sf: 442 – 443, Hadis no: 14742)

Bu deliller muvâcehesinde; ister taştan, ister ahşabtan, isterse şeker hamurundan, badem ezmesinden veya çikolatadan olsun, can taşıyan bir varlığın tam ve belirgin heykelini yapmak aslen haramdır. Zira malzemenin yenilebilir olması, heykel ve suret yapma fiilini tek başına mubah kılmaz.

2- Çizgi Film ve Hayalî Karakterlerin Durumu
İslâm uleması bu hususu iki kısma ayırmıştır:
- İnsan veya Hayvan Formunda Olan Hayalî Figürler;
Başı, yüzü, gözü, ağzı, kolları ve bacakları olan figürler; gerçekte yaşamayan bir çizgi film kahramanı (süper kahramanlar, konuşan ayıcıklar, tavşanlar vb.) dahi olsa, "canlı sureti" vasfını taşımaktadır. Zira Âişe رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا vâlidemizin hadisinde geçen 'kanatlı at' figürü gerçekte var olmayan hayalî bir canlıydı; ancak suret olarak canlı hüviyetindeydi. Dolayısıyla uzuvları tam ve canlı hüviyetindeki hayalî figürler de suret yasağına dâhildir.
- Canlı Vasıf Taşımayan Şeyler;
Arabalar, evler, gemiler, dağlar, ağaçlar, çiçekler, güneş, yıldızlar, geometrik şekiller veya canlıya benzemeyen soyut figürlerin üç boyutlu modellerini yapmakta hiçbir fıkhî sakınca yoktur; bunlar bil-icmâ mubahtır.

3- Fıkhî İstisnalar ve Fukahanın Görüşleri
Pasta ve tatlı üzerindeki figürler hususunda fukahanın meseleye yaklaşımı şu iki kaideye dayanır:
a) İhâne (Yenilerek / Çiğnenerek Yok Edilme) Durumu
Bir kısım fukaha, pastadaki figürlerin tâ‘zîm (saygı/yüceltme) kastıyla değil, bıçakla kesilip, çiğnenip, yok edilmek (ihâne) maksadıyla yapıldığını ileri sürerek buna ruhsat verilip verilemeyeceğini tartışmıştır. Ancak cumhûr-u ulemâ (özellikle Hanbelîler ve muhakkik fakihler); tahkir ve ihâne edilerek kullanılan bir sureti evde bulundurmanın câiz olabileceğini (misal, yere serilen veya üzerine oturulan yastık gibi), fakat o sureti bizzat sıfırdan imal etmenin (yapmanın) yine de haram olduğunu beyan etmişlerdir. Çünkü hadisteki lânet, doğrudan sureti 'yapan' (musavvir) kimseyedir.

b) Çocuk Oyuncağı Ruhsatı ve Sınırı
Şeriat, kız çocuklarının eğitilmesi ve anneliğe hazırlanması maksadıyla bez bebeklere ve çocuk oyuncaklarına istisna tanımıştır.
Nitekim Âişe رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا şöyle nakletmiştir:
كُنْتُ أَلْعَبُ بِالْبَنَاتِ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، وَكُنَّ يَأْتِينَنِي صَوَاحِبِي، فَكُنَّ يَنْقَمِعْنَ مِنْ رَسُولِ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، فَيُسَرِّبُهُنَّ إِلَيَّ فَيَلْعَبْنَ مَعِي​
"Ben, Rasûlullah ﷺ’in yanında kız bebekleriyle (oyuncaklarla) oynardım. Arkadaşlarım da benim yanıma gelirdi. Rasûlullah ﷺ içeri girince çekinirlerdi; O ise onları bana gönderir, benimle oynarlardı."
(Buhârî, Kitâbu'l-Edeb, Bâbu'l-İnbisâtı ile'n-Nâs, Hadis no: 6130)
Bazı muasır âlimler bu ruhsata kıyasla, çocukların yemesi veya Onları sevindirmesi amacıyla yapılan basit figürlere tolerans gösterilebileceğini söylemişlerse de, muhakkik âlimlerin ekseriyeti bu kıyası zayıf görmüştür. Zira oyuncak ruhsatı, çocukların evde bez parçalarından yaptığı basit nesneler içindir; ticari olarak profesyonelce heykeltıraş gibi canlı figürü modellemeyi kapsamaz.

4- İş Olarak Yapmanın ve Satmanın Hükmü
Tam ve Belirgin Canlı Figürleri Yapmak;
İnsan, çocuk veya hayvan suretini gözü, burnu, ağzı ve hatlarıyla eksiksiz bir heykelcik olarak şekerden veya çikolatadan şekillendirmek caiz değildir, haramdır. Zira bu amel bizzat tasvir yasağının sınırına girmektedir.

Kazancın Durumu;
Bizzat haram olan bir suretin yapımı karşılığında alınan ücret şubheli ve haram kazanç sınıfına girer. Bir şeyin yapılması haram kılındığında, onun ticaretinden elde edilen bedel de nehyedilmiştir.

Helâl Olan ve Ruhsat Verilen Çözüm Yolları
Pastacılık ve tatlıcılık sektöründe bu mesleği meşru ve temiz bir rızıkla sürdürebilmek için fukahanın belirttiği şu meşru usûller tercih edilmelidir:
a) Başsız veya Yüz Hatları Belirsiz Yapmak (En Güvenilir Yol)
Fıkıhta kâide; "Suret baştan ibarettir; baş kesilip yok edildiğinde suret olmaktan çıkar." (Ahmed b. Hanbel, el-Musned, Hadis no: 8045; Ebû Dâvûd, Hadis no: 4158)
Şayet figür yapılırken kafa kısmı konulmazsa veya kafası konulsa dahi yüzünde göz, kaş, burun ve ağız detayları çizilmez, dümdüz ve silik bırakılırsa, bu nesne şer‘an "canlı sureti" sayılmaz ve yapılması câiz olur.

b) Cansız Varlıkların Figürlerini Kullanmak
Arabalar, uçaklar, kaleler, binalar, çiçekler, ağaçlar, ay, yıldız, bulut gibi tabiat manzaraları veya soyut geometrik modeller bütünüyle helâldir; hiçbir keraheti yoktur.

c) Plastik/Haricî Oyuncak Koymak
Pastanın üzerine şekil vermek yerine, çocuğun sonradan alıp oynayacağı ruhsatlı çocuk oyuncaklarını (misalen küçük bir oyuncak araba veya ruhsat dâhilindeki küçük bir figürü) temiz bir şekilde pastanın üzerine yerleştirip sunmak, bizzat heykel yapma fiili sayılmayacağından şekerden imal etmeye kıyasla daha hafiftir; ancak bundan dahi sakınmak takvaya daha uygundur.

Hulâsatu'l kavl;
yüz hatları belirgin ve canlı formundaki figürleri bizzat modelleyip satmak şer'î nasslardaki şiddetli tehditler sebebiyle câiz değildir. Bu sebeble yüz hatlarını belirsiz bırakarak (silik tasvir) yapmak veya cansız nesnelerin figürlerine yönelmek hem akideyi ve şer‘î edebi korur hem de kazancın helâliyetine gölge düşürmez.
Pastahanede Çalışan Ustanın veya Pastahane Sahibinin Kazancı Haram mıdır?

Çözüldü - Pastahanede Çalışan Ustanın veya Pastahane Sahibinin Kazancı Haram mıdır?

Bilindiği üzere, pastahane ürünlerinde jelatin vb. helal olmayan katkı maddeleri kullanılıyor. Aynı zamanda doğum günü, sevgiler günü, yılbaşı vb. günlere özel pastalar yapılıyor. Pastahanede çalışan bir pasta ustasının bunları yapması ve kazancı haram mıdır? Veya Pastahane sahibinin kazancı...
islam-tr.org islam-tr.org
 
Cevap yazmak için giriş yap yada kayıt ol.
Benzer konular Forum Tarih
S Soru Evde Muska Bulduk Ne Anlama Geliyor ve Ne Yapmamız Lazım? Üyeler Arası Soru - Cevab 0 129
E Çözüldü Sözlerinde Şirk ve Küfür Olan Şarkı / Müzik Dinlemenin Hükmü Nedir? Akide / İtikad Soru - Cevab 1 112
Kozanî Makale Genel Hatlarıyla Hadis Senedi İncelemesi ve Bir Örnek Serbest Kürsü 0 223
zeydsünni Çözüldü Muhammed Bin Abdulvehhab İcmâya Karşı Çıktı mı? Akide / İtikad Soru - Cevab 1 68
B Çözüldü Memuriyet ve Adalet Bakanlığında Çalışmak Caiz midir? Üyeler Arası Soru - Cevab 3 625
Abdulmuizz Fida İlmi Konu Cübbeli Ahmed ve İsmailağa'da Büyü Sihir İtirafı Tasavvuf 2 540
Abdulmuizz Fida Video Filistin'de Şehid Yeğene Veda Cihad Videoları 1 363
al tarabizuni Soru Siyer Önerisi Verir misiniz? Üyeler Arası Soru - Cevab 5 687

Benzer konular

Üst