Yemeğini, Paranı Vera Sahibine Nâsib Olsun
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ كَثِيرٍ أَبُو غَسَّانَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَبِي الْمُتَوَكِّلِ النَّاجِيِّ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ
:الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ
عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: لَا تُصَاحِبْ إِلَّا مُؤْمِنًا وَلَا يَأْكُلْ طَعَامَكَ إِلَّا تَقِيٌّ
Bize Muhammed b. el-Musennâ rivâyet etti, Bize Yahyâ b. Kesîr Ebû Gassân rivâyet etti, Bize Şû'be rivâyet etti, Katâde’den, O da Ebu’l-Mutevekkil en-Nâcî’den, O da Sahâbî Ebû Saîd el-Hudrî’den رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ, O da Nebî ﷺ’den nakletti::الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ
عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: لَا تُصَاحِبْ إِلَّا مُؤْمِنًا وَلَا يَأْكُلْ طَعَامَكَ إِلَّا تَقِيٌّ
Rasûlullah ﷺ şöyle buyurdu: "Mûminden başkasıyla arkadaşlık (dostluk) etme ve yemeğini de ancak takvâ sahibi (Allah'tan korkan kimse) yesin!"
(Ebû Dâvûd, es-Sunen, Kitâbu'l-Edeb, Bâbu Men Yu'meru en Yucâlis, C. 4, Sf: 259, Hadis no: 4832; Tirmizî, es-Sunen, Kitâbu'z-Zuhd, Bâb: 55, C. 4, Sf: 599, Hadis no: 2395; Ahmed b. Hanbel, el-Musned, C. 17, Sf: 373, Hadis no: 11270; İbn Hibbân, es-Sahîh, C. 2, Sf: 315, Hadis no: 555; Hâkim, el-Mustedrek, C. 4, Sf: 141, Hadis no: 7164)
İmam Tirmizî (es-Sunen, Hadis no: 2395), hadis için "hasen" hükmünü vermiştir. İbn Hibbân (es-Sahîh, Hadis no: 555) ve Hâkim en-Nîsâbûrî (el-Mustedrek, C. 4, Sf: 141) hadisin sahih olduğunu belirtmiş, Zehebî de et-Telhîs'te Hâkim'e muvafakat etmiştir.
Çağdaş muhaddislerden el-Elbânî (Sahîhu't-Tergîb ve't-Terhîb, C. 3, Sf: 162, Hadis no: 3036; Sahîhu Suneni Ebî Dâvûd, Hadis no: 4832) ve Şuayb el-Arnaût (Tahkîku'l-Musned, C. 17, Sf: 373) isnadının hasen olduğunu tasrih etmişlerdir.
Bu hadis el-Velâ ve'l-Berâ (Allah için sevme ve Allah için buğzetme) akîdesinin amele yansıyan en önemli kaidelerindendir;
İmam el-Hattâbî bu hadîsi şerh ederken şöyle der: "Bu, kâfirlerle, fâsıklarla ve ehl-i bid'atle ülfet edip kaynaşmaktan sakındırmadır. Çünkü bir kimsenin yemeğini yiyen ve sofrasına oturan kişiyle arasında kalbî bir ülfet ve muhabbet doğar. Müslümanın sofrasını ve ikramını fâsıklara ve fâcirlere değil, takvâ sahibi mûminlere tahsis etmesi gerekir." (İmam el-Hattâbî, Meâlimu's-Sunen, C. 4, Sf: 115)
İbn Receb el-Hanbelî ise bu nebevî tavsiyenin husûsî dostluk ve dâvet yemekleri hakkında olduğunu, zîrâ mûminin yemeğini yiyen takvâ sahibinin o nimetle Allah'a itaat ve ibâdet için kuvvet bulacağını, fâsık kimsenin ise o gıdayla masiyet ve günaha güç toplayacağını beyân etmiştir. (Bununla birlikte zaruret hâlinde darda kalmış bir kâfire veya yolcuya sadaka olarak yemek vermek bu yasağın dışındadır.) (İbn Receb el-Hanbelî, Câmiu'l-Ulûm ve'l-Hikem, C. 2, Sf: 247)
Molla Alî el-Kârî (rahimehullah) hadisi şerh ederken; "Yemeğini ancak takvâ sahibi yesin; yani yediği lokmanın kuvvetini Allah’a ibâdete sarf eden mûmin veya vera' sahibi (muteverri') kimse yesin." (Molla Alî el-Kârî, Mirkâtu’l-Mefâtîh, C. 8, Sf: 3142, Hadis no: 5018)
Ebu’l-Alâ el-Mubârekfûrî (Tuhfetu’l-Ahvezî, C. 7, Sf: 62) ve İmam el-Gazzâlî (İhyâu Ulûmi’d-Dîn, C. 2, Sf: 13) de takvâ ve vera' sahibi kimsenin yediği yemekle tâate ve ibâdete kuvvet bulacağını, fâsık ve fâcir kimsenin ise o gıdayla masiyete güç toplayacağını beyân etmişlerdir.
