Çevrimiçi
Zemzem Nasıl İçilir?
عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ : سَقَيْتُ النَّبِيَّ ﷺ مِنْ زَمْزَمَ فَشَرِبَ وَهُوَ قَائِمٌ
“İbn Abbâs (radıyallahu anhumâ) dedi ki: Ben Nebî’ye (sallallahu aleyhi ve sellem) Zemzem suyu içirdim, O da ayakta içti.”عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ : سَقَيْتُ النَّبِيَّ ﷺ مِنْ زَمْزَمَ فَشَرِبَ وَهُوَ قَائِمٌ
(Sahih-i Buhari, Kitâbu’l-Hacc, Bâb: eş-Şurbu min Zemzem, Hadis no: 1637; Sahih-i Muslim, Kitâbu’l-Eşribe, Bâb: Cevâzu’ş-şurbi kâimen, Hadis no: 2027)
Bazı rivayetlerde ayakta içmekten nehy (sakındırma) vardır:
عَنْ أَنَسٍ رضي الله عنه : أَنَّ النَّبِيَّ ﷺ نَهَى أَنْ يَشْرَبَ الرَّجُلُ قَائِمًا
“Nebî (sallallahu aleyhi ve sellem), kişinin ayakta içmesini yasakladı.”(Sahih-i Muslim, Kitâbu’l-Eşribe, Hadis no: 2024)
Âlimler bu iki tür rivayeti şöyle cem etmiştir:
İmam Nevevî (rahimehullah) : “Ayakta içmekten nehiy tenzihen mekruhtur, haram değildir. Nebî’nin ayakta içmesi, bunun caiz olduğunu göstermek içindir.” (Şerhu Sahîh-i Muslim, 13/195)
İbn Hacer el-Askalânî (rahimehullah): “Zemzem’i ayakta içmesi, bunun özellikle Zemzem için mustehab olduğu şeklinde anlaşılmıştır.” (Fethu’l-Bârî, 3/492)
İbn Teymiyye (rahimehullah) : “Zemzem suyunun ayakta içilmesi, Nebî’den sabit olduğu için bunda bir sakınca yoktur.” (Mecmû‘u’l-Fetâvâ, 32/225)
Hanefî mezhebi
Genel içmede: oturarak içmek sünnet
Ayakta içmek: mekruh (tenzihen) . Zemzem için istisna vardır ayakta içilebilir. (Kâsânî, Bedâiʿu’s-Sanâiʿ)
Şâfiî mezhebi
Oturarak içmek sünnettir. Ayakta içmek caizdir.
Zemzem’i ayakta içmekte bir beis yoktur. (Nevevî, el-Mecmûʿ)
Hanbelî mezhebi
Oturarak içmek daha faziletli
Ayakta içmek caiz, Zemzem’de özellikle uygulanmıştır. (İbn Kudâme, el-Muğnî)
Mâlikî mezhebi
Oturarak içmek edebe daha uygundur, Ayakta içmek yasak değildir.
Hulâsatu'l Kavl; Asıl sünnet: oturarak içmektir. Zemzem’de: ayakta içmek sünnettir veya en azından özel bir ruhsattır.
Zemzem’i ayakta içmek sahih hadisle sabittir. Bu uygulama ya mustehab (bazı âlimlere göre) ya da caiz bir sünnet uygulamasıdır.
Genel içmede oturarak içmek daha faziletlidir. Ayakta içmek haram değil, mekruh (hafif)
Zemzem İçerken
عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ كَانَ يَشْرَبُ مِنْ زَمْزَمَ وَهُوَ مُسْتَقْبِلُ الْقِبْلَةِ
“İbn Abbâs (r.anhuma), Zemzem içerken kıbleye yönelirdi.” (Beyhakî, Şûabu’l-Îmân)عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ كَانَ يَشْرَبُ مِنْ زَمْزَمَ وَهُوَ مُسْتَقْبِلُ الْقِبْلَةِ
: عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ كَانَ إِذَا شَرِبَ مِنْ زَمْزَمَ قَالَ
اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نَافِعًا، وَرِزْقًا وَاسِعًا، وَشِفَاءً مِنْ كُلِّ دَاء
İbn Abbâs (radıyallahu anhumâ), Zemzem içtiğinde şöyle derdi: “Allah’ım! Senden faydalı ilim, bol rızık ve her hastalıktan şifa isterim.”اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ عِلْمًا نَافِعًا، وَرِزْقًا وَاسِعًا، وَشِفَاءً مِنْ كُلِّ دَاء
(Beyhakî, Şûabu’l-Îmân, Hadis no: 3839; Hâkim, el-Mustedrak, 1/473)
İmam Nevevî (rahimehullah): “Zemzem içerken kişi dünya ve âhiret için istediği şeyi niyet eder ve dua eder.” (el-Mecmûʿ, 8/274)
İbn Hacer (rahimehullah): “Selef, Zemzem’i çeşitli maksatlarla içmiş ve istediklerine nail olmuşlardır.” (Fethu’l-Bârî, 3/493)
İbn Teymiyye (rahimehullah): “Zemzem suyu, içenin niyetine göre fayda verir. Bu tecrübe edilmiştir.” (Mecmû‘u’l-Fetâvâ, 35/31)
Fıkıhçılar, Zemzem suyunu içerken tavsiye edilen adabı şöyle sıralamışlardır:
Kâbe'ye doğru dönmek , Besmele çekmek, üç defa nefes almak için duraklamak, doyana kadar içmek, bitirdikten sonra Allah'ı övmek ve diğer içecekleri içerken olduğu gibi oturarak içmek.
İbn Abbas'ın (Allah onlardan radı olsun) rivayet ettiği, "Peygamberimize (sallallahu aleyhi ve sallam) ayakta iken Zemzem suyu içirdim" hadisine gelince (Buhari, 3/492), bu hadis ayakta içmenin câiz olduğu, bunun hoş karşılanmadığı şeklinde yorumlanır.
Alimler ayrıca, Zemzem suyunu içen kişinin, suyun bir kısmını başına, yüzüne ve göğsüne serpmesini, içerken çok dua etmesini ve bu dünyada veya ahirette kendisine fayda sağlayacak bir amaçla içmesini tavsiye etmişlerdir. Bunun sebebi, Peygamberimiz (sallallahu aleyhi ve sellam)'in şu hadisidir:
"Zemzem suyu, içildiği amaç için kullanılır." (İbn Mce, 2/1018)
