K
Çevrimdışı
imam nevevi, izz bin AbdüsSelam, imam suyuti gibi alimlerin bağlı olduğu şazeli tarikatının kurucusu, İtikadları, değişip değişmedikleri ve günümüzdeki halleri ile ilgili bilgi verir misiniz
Çözüldü Birçok Alimin Tarikatı Olan Şazeli Tarikatı İle İlgili Bilgi Verir misiniz?
- Konbuyu başlatan kullanıcı00
- Başlangıç tarihi
Çevrimiçi
Ali b. Abdillah b. Abdilcebbar eş-Şâzelî / Ebu’l-Hasen eş-Şâzelî hicrî 6./ 7. asırda yaşamış Kuzey Afrikalı bir sûfîdir. Şâzeliyye tarikatı kendisine nisbet edilir. Fas taraflarında yetişmiş, sonra Tunus ve Mısır’da yaşamıştır. En çok Mısır’daki faaliyetleriyle meşhur olmuştur. Vefatı hicrî 656 / miladî 1258 civarıdır.
Murşidi Abdusselâm b. Meşîş’in emriyle 1224-1226 yıllarında İfrîkıye’ye gidip Şâzile beldesindeki Zağvân dağında bir mağarada inzivaya çekilen Ebu’l-Hasan eş-Şâzelî’nin 34-35 yaşlarında iken o dönemde İfrîkıye bölgesinin başşehri olan Tunus’a geçip irşad faaliyetine başlamasıyla tarikatın temelleri atılmıştır. Şâzelî’nin 642’de (1244) Tunus’tan İskenderiye’ye gelmesiyle birlikte tarikat çok daha geniş kesimlere ulaşma imkânı bulmuştur. Onun makamına geçen Ebu’l-Abbas el-Mursî, Mursî’nin halifelerinden Yâkut el-Arşî, Şâzelî’nin gözde muridlerinden Mekînuddin el-Esmer, yine Şâzeliyye silsilesinde yer alan Dâvûd b. Ömer Bâhilî gibi önemli simaların kabirlerini barındıran İskenderiye, Şâzeliyye’nin bütün dünyaya yayıldığı merkez konumuna gelmiştir. Bazı çağdaş araştırmacılar, Şâzeliyye pîrinin esasında İbn Meşîş olduğu, Ebu’l-Hasan eş-Şâzelî’nin tarikatı ve kutbiyyet görevini İbn Meşîş’ten devraldığı görüşündedir (Mackeen, XCI/4 [1971], Sf: 481). Ancak Şâzelî tarikatına dair bütün kaynaklarda tarikat Şâzelî’nin söz, menkıbe ve âdâbı üzerine temellendirilmekte ve onun tarikatın kurucusu olduğu hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Ustazının kim olduğu sorulduğunda, “Geçmişte İbn Meşîş ile birlikteydim, Ona tâbiydim; şimdi ise herhangi biriyle bir bağlantım yoktur” diye cevab vermesi de Şâzelî’nin kendisini pîr olarak gördüğünü ortaya koymaktadır. (İbn Atâullah, Leṭâʾifu’l-minen, Sf: 54)
Şâzeliyye, tasavvufî bir tarikattır. Zikir, evrad, rabıta benzeri manevî bağlılık, şeyhe teslimiyet ve tasavvufî terbiyeyi esas alan kollardan biridir. Daha sonra birçok kola ayrılmıştır. Bunların belli başlıcaları; Şâzeliyye, Derkâviyye, Aleviyye, Yeşrutiyye'dir.
Ebu’l-Hasen eş-Şâzelî genel olarak Eş‘arî kelâmına yakın bir akide çizgisinde görülür. Tarihî kaynaklarda Ehl-i sünnet kelâmcılarının yöntemini benimsediği, Tasavvufî yorumlara ağırlık verdiği, ve bazı sûfîlerde bulunan keşf, ilham, gavs, kutub anlayışlarını kabul ettiği aktarılır. Bu sebeble ehl-i sunnet çizgisindeki âlimler, Şâzelîlikte bulunan bazı tasavvufî uygulamaları bid‘at veya aşırılık olarak tenkit etmişlerdir. Özellikle;
Şeyhlerden medet isteme, Kabirlerden bereket umma, Evrad ve hizblerde aşırı ifadeler, Tasavvufta “kutub”, “evtad”, “gavs” anlayışı, Keşf ve ilhamı aşırı yüceltme eleştirilmiştir.
Buna karşılık Şâzelî mensubları , kendilerini Ehl-i sünnetin tasavvufu'na nisbet ederler.
Günümüzde Şâzelîler
Bugün Şâzelîlik tek tip değildir. Bölgelere göre değişir .
Tasavvufî yorumlar,
Tarikat bağlılığı,
Kabir ziyaretleri,
Şeyh merkezli manevî anlayışlar taşır.
Şazeliğin bâzı modern kolları daha ılımlı ve sembolik tasavvuf anlayışı benimser.
Bazı aşırı sûfî çevrelerde ise özellikle Vahdet-i vucûd etkisi, Şeyhi aşırı yüceltme, ölülerden yardım isteme, gibi ehl-i sunnetçe şirk veya şirke götüren bid‘at diye eleştirilen uygulamalara ve inançlara düşebilmektedir.
Şeyh Şâzelî geride herhangi bir kitab bırakmamış, ancak en meşhurları Ḥizbu’l-baḥr olan çok sayıda hizb ve dua metni tertib etmiş, bunlar kaydedilerek zamanımıza ulaşmıştır. Ḥizbu’l-baḥr başka tarikatlarda da kabul görmüş ve okunmuştur. Şâzelî’nin tasavvuf anlayışına paralel olarak mutlak kulluğun gerçekleştirilmesi, tam bir teslimiyet, mânevî sırların talebi, samimi bir boyun eğişin ve tevazuun ifadesi olan bu hizibler tarikat mensubları nezdinde büyük değer taşımaktadır. Abdusselâm b. Meşîş’in terkib ettiği, “Hicâbu’l-a‘zam” olarak da bilinen Salâtu’l-Meşîşiyye, Şâzeliyye’nin önemli metinlerinden biridir. Şâzeliyye’nin bazı kollarında günlük vird içinde yer alan Salâtu’l-Meşîşiyye, Şâzeliyye dışındaki bazı tarikatlarda da okunmaktadır.
Şazeli kurucusu Ebu’l-Hasen eş-Şâzelî'nin şeyhi Abdusselâm b. Meşîş'in türbesi
Murşidi Abdusselâm b. Meşîş’in emriyle 1224-1226 yıllarında İfrîkıye’ye gidip Şâzile beldesindeki Zağvân dağında bir mağarada inzivaya çekilen Ebu’l-Hasan eş-Şâzelî’nin 34-35 yaşlarında iken o dönemde İfrîkıye bölgesinin başşehri olan Tunus’a geçip irşad faaliyetine başlamasıyla tarikatın temelleri atılmıştır. Şâzelî’nin 642’de (1244) Tunus’tan İskenderiye’ye gelmesiyle birlikte tarikat çok daha geniş kesimlere ulaşma imkânı bulmuştur. Onun makamına geçen Ebu’l-Abbas el-Mursî, Mursî’nin halifelerinden Yâkut el-Arşî, Şâzelî’nin gözde muridlerinden Mekînuddin el-Esmer, yine Şâzeliyye silsilesinde yer alan Dâvûd b. Ömer Bâhilî gibi önemli simaların kabirlerini barındıran İskenderiye, Şâzeliyye’nin bütün dünyaya yayıldığı merkez konumuna gelmiştir. Bazı çağdaş araştırmacılar, Şâzeliyye pîrinin esasında İbn Meşîş olduğu, Ebu’l-Hasan eş-Şâzelî’nin tarikatı ve kutbiyyet görevini İbn Meşîş’ten devraldığı görüşündedir (Mackeen, XCI/4 [1971], Sf: 481). Ancak Şâzelî tarikatına dair bütün kaynaklarda tarikat Şâzelî’nin söz, menkıbe ve âdâbı üzerine temellendirilmekte ve onun tarikatın kurucusu olduğu hususunda bir tereddüt bulunmamaktadır. Ustazının kim olduğu sorulduğunda, “Geçmişte İbn Meşîş ile birlikteydim, Ona tâbiydim; şimdi ise herhangi biriyle bir bağlantım yoktur” diye cevab vermesi de Şâzelî’nin kendisini pîr olarak gördüğünü ortaya koymaktadır. (İbn Atâullah, Leṭâʾifu’l-minen, Sf: 54)
Şâzeliyye, tasavvufî bir tarikattır. Zikir, evrad, rabıta benzeri manevî bağlılık, şeyhe teslimiyet ve tasavvufî terbiyeyi esas alan kollardan biridir. Daha sonra birçok kola ayrılmıştır. Bunların belli başlıcaları; Şâzeliyye, Derkâviyye, Aleviyye, Yeşrutiyye'dir.
Ebu’l-Hasen eş-Şâzelî genel olarak Eş‘arî kelâmına yakın bir akide çizgisinde görülür. Tarihî kaynaklarda Ehl-i sünnet kelâmcılarının yöntemini benimsediği, Tasavvufî yorumlara ağırlık verdiği, ve bazı sûfîlerde bulunan keşf, ilham, gavs, kutub anlayışlarını kabul ettiği aktarılır. Bu sebeble ehl-i sunnet çizgisindeki âlimler, Şâzelîlikte bulunan bazı tasavvufî uygulamaları bid‘at veya aşırılık olarak tenkit etmişlerdir. Özellikle;
Şeyhlerden medet isteme, Kabirlerden bereket umma, Evrad ve hizblerde aşırı ifadeler, Tasavvufta “kutub”, “evtad”, “gavs” anlayışı, Keşf ve ilhamı aşırı yüceltme eleştirilmiştir.
Buna karşılık Şâzelî mensubları , kendilerini Ehl-i sünnetin tasavvufu'na nisbet ederler.
Günümüzde Şâzelîler
Bugün Şâzelîlik tek tip değildir. Bölgelere göre değişir .
Kuzey Afrika ve Mısır’da Şâzelîler
Genellikle Eş‘arî veya Mâtûrîdî itikadı,Tasavvufî yorumlar,
Tarikat bağlılığı,
Kabir ziyaretleri,
Şeyh merkezli manevî anlayışlar taşır.
Şazeliğin bâzı modern kolları daha ılımlı ve sembolik tasavvuf anlayışı benimser.
Bazı aşırı sûfî çevrelerde ise özellikle Vahdet-i vucûd etkisi, Şeyhi aşırı yüceltme, ölülerden yardım isteme, gibi ehl-i sunnetçe şirk veya şirke götüren bid‘at diye eleştirilen uygulamalara ve inançlara düşebilmektedir.
Şeyh Şâzelî geride herhangi bir kitab bırakmamış, ancak en meşhurları Ḥizbu’l-baḥr olan çok sayıda hizb ve dua metni tertib etmiş, bunlar kaydedilerek zamanımıza ulaşmıştır. Ḥizbu’l-baḥr başka tarikatlarda da kabul görmüş ve okunmuştur. Şâzelî’nin tasavvuf anlayışına paralel olarak mutlak kulluğun gerçekleştirilmesi, tam bir teslimiyet, mânevî sırların talebi, samimi bir boyun eğişin ve tevazuun ifadesi olan bu hizibler tarikat mensubları nezdinde büyük değer taşımaktadır. Abdusselâm b. Meşîş’in terkib ettiği, “Hicâbu’l-a‘zam” olarak da bilinen Salâtu’l-Meşîşiyye, Şâzeliyye’nin önemli metinlerinden biridir. Şâzeliyye’nin bazı kollarında günlük vird içinde yer alan Salâtu’l-Meşîşiyye, Şâzeliyye dışındaki bazı tarikatlarda da okunmaktadır.
Ehl-i sunnetçe eleştiriler
İbn Teymiyye gibi bazı âlimler, Şâzelîlerin bazı şeyhlerini tamamen tekfir etmemiş; fakat tasavvuf ehlinin birçok bid‘atını reddetmiştir. Özellikle Türbe merkezli din anlayışı, Şeyhlere aşırı bağlılık, Şer‘î delilsiz zikir usulleri, Hulûl / vahdet-i vucûd eğilimleri sert şekilde tenkid edilmiştir. Bununla birlikte Şâzelîlik içinde herkes aynı değildir. Kimisi sadece zuhd ve zikir yönünde kalmıştır, kimisi ise aşırı tasavvufî inançlara kaymıştır.Şazeli kurucusu Ebu’l-Hasen eş-Şâzelî'nin şeyhi Abdusselâm b. Meşîş'in türbesi
Benzer konular
-
Fotoğrafta Gizli Yüzü Birçok Kişi Göremiyor!- Başlatan Melhame-i kübra
- Cevaplar: 21
-
Duyuru Çok Önemli Uyarı - Birçok Islami Site Aynı Anda Erişime Kapatıldı!- Başlatan Hilafet Sancağı
- Cevaplar: 20
-
Haber Idlib Gazvesi'nde Son Durum! Birçok Esir Ve Ölü Var
- Başlatan Rebi3
- Cevaplar: 14
-
Haber Işid Diyala Vilayetinde Birçok Rafizi/safevi Öldürüldü. Onca Ganimetler Alındı.
- Başlatan [_FUSI_]
- Cevaplar: 0
-
-
Çözüldü Birçok Sorular - Ateist Şüphelerine Cevap
- Başlatan lekula
- Cevaplar: 2
-
-
GÜNÜMÜZ TAĞUTLARININ KÜFRÜ BİRÇOK YÖNDENDİR ( Ebu Muhammed el-Makdisi )- Başlatan ibni kayyım
- Cevaplar: 0