Çevrimdışı
İslâm hukukunda nifas, doğum sonrasında meydana gelen kanamadır. Nifaslı kadının bu dönemde oruç tutması caiz değildir. Temizlendikten sonra tutamadığı Ramazan oruçlarını kaza etmesi gerekir. Nitekim Hz. Âişe, “Biz hayızlı olduğumuzda orucu kaza etmekle emrolunur, namazı kaza etmekle emrolunmazdık” demiştir (Buhârî, Hayız, 20; Müslim, Hayız, 69). Fakihler bu hükmü nifaslı kadına da uygulamışlardır. Nevevî, hayızlı ve nifaslı kadının orucunun kaza edilmesi gerektiğini belirtir (el-Mecmûʿ, 2/385). Beğavî de nifaslı kadının hayızlı gibi orucunu kaza edeceğini ilim ehlinin çoğunluğuna nispet eder (Şerhu’s-Sünne, 2/139). İbn Kudâme ise nifasın, hükümleri bakımından hayızla aynı olduğunu ifade eder (el-Kâfî, 1/152). Dolayısıyla nifas günlerinin fidye verilerek kapatılması, kaza borcunu düşürmez.
Bu hüküm çağdaş âlimler tarafından da benimsenmiştir. İbn Bâz, İbn Useymîn ve Abdülmuhsin el-Abbâd, nifaslı kadının tutamadığı oruçları kaza etmesi gerektiğini açıkça belirtmişlerdir (İbn Bâz, Fetâvâ Nûr ale’d-Derb, 5/396; İbn Useymîn, Fetâvâ Nûr ale’d-Derb, 11/2; Abbâd, Şerhu Sünen Ebî Dâvûd, 214/14).
Emzirme sebebiyle oruç tutulamaması ise ayrı bir fıkhî meseledir. Hanefîlere göre kendisi veya çocuğu hakkında zarar endişesi taşıyan emzikli kadın orucunu erteleyebilir; sonrasında yalnızca kaza eder (Merğînânî, Bidâyetü’l-Mübtedî, s. 41). Şâfiî mezhebinde çocuğu için endişelenerek orucunu bozan kadının kaza yanında fidye vermesi gerektiği görüşü vardır. Nevevî bu konuda üç farklı görüş nakleder (el-Mecmûʿ, 6/273-274). Mâlikî ve Hanbelî kaynaklarda da fidyeyi gerekli gören görüşler bulunmaktadır.
Kazanın sonraki Ramazan'a ertelenmesinde ise mazeret önemlidir. İbn Bâz'a göre hastalık, hamilelik veya emzirme gibi devam eden bir mazeret sebebiyle gecikmede yalnızca kaza gerekir. Mazeretsiz geciktirmede ise kaza yanında fidye gerektiği görüşünü benimser (Fetâvâ Nûr ale’d-Derb, 16/312-313).
Sonuç itibarıyla nifas sebebiyle tutulamayan oruçların asıl hükmü kazadır. Emzirme ve geciktirme sebebiyle fidye gerekip gerekmediği ise mezhepler arasındaki ihtilafa konu olan ayrı meselelerdir.
Bu hüküm çağdaş âlimler tarafından da benimsenmiştir. İbn Bâz, İbn Useymîn ve Abdülmuhsin el-Abbâd, nifaslı kadının tutamadığı oruçları kaza etmesi gerektiğini açıkça belirtmişlerdir (İbn Bâz, Fetâvâ Nûr ale’d-Derb, 5/396; İbn Useymîn, Fetâvâ Nûr ale’d-Derb, 11/2; Abbâd, Şerhu Sünen Ebî Dâvûd, 214/14).
Emzirme sebebiyle oruç tutulamaması ise ayrı bir fıkhî meseledir. Hanefîlere göre kendisi veya çocuğu hakkında zarar endişesi taşıyan emzikli kadın orucunu erteleyebilir; sonrasında yalnızca kaza eder (Merğînânî, Bidâyetü’l-Mübtedî, s. 41). Şâfiî mezhebinde çocuğu için endişelenerek orucunu bozan kadının kaza yanında fidye vermesi gerektiği görüşü vardır. Nevevî bu konuda üç farklı görüş nakleder (el-Mecmûʿ, 6/273-274). Mâlikî ve Hanbelî kaynaklarda da fidyeyi gerekli gören görüşler bulunmaktadır.
Kazanın sonraki Ramazan'a ertelenmesinde ise mazeret önemlidir. İbn Bâz'a göre hastalık, hamilelik veya emzirme gibi devam eden bir mazeret sebebiyle gecikmede yalnızca kaza gerekir. Mazeretsiz geciktirmede ise kaza yanında fidye gerektiği görüşünü benimser (Fetâvâ Nûr ale’d-Derb, 16/312-313).
Sonuç itibarıyla nifas sebebiyle tutulamayan oruçların asıl hükmü kazadır. Emzirme ve geciktirme sebebiyle fidye gerekip gerekmediği ise mezhepler arasındaki ihtilafa konu olan ayrı meselelerdir.
- Buhârî, el-Câmiʿu’s-Sahîh, Hayız, 20.
- Müslim, el-Câmiʿu’s-Sahîh, Hayız, 69.
- Nevevî, el-Mecmûʿ Şerhu’l-Mühezzeb, 2/385; 6/273-274.
- Beğavî, Şerhu’s-Sünne, 2/139.
- İbn Kudâme, el-Kâfî fî Fıkhi’l-İmâm Ahmed, 1/152.
- Merğînânî, Bidâyetü’l-Mübtedî, s. 41.
- İbn Bâz, Fetâvâ Nûr ale’d-Derb, 5/396; 16/312-313.
- İbn Useymîn, Fetâvâ Nûr ale’d-Derb, 11/2.
- Abdülmuhsin el-Abbâd, Şerhu Sünen Ebî Dâvûd, 214/14.
Voice of Ibn Taymiyyah
