Çözüldü Sureti Eksik ve Kusurlu Yapınca Haramlık Kalkıyor mu?

M Çevrimdışı

Merusa

Üye
İslam-TR Üyesi
Esselamu Aleykum we Rahmetullah

Bir yerde şu tarz rivayetlere rastladım, bunlar gerçekten kaynağı olan rivayetler mi? Eğer kaynağı var ise senedi nasıldır? Forumda bu konudaki yazıları okudum ve zaten konuya vakıfım ama bu rivayetleri görünce sormak istedim. Sureti kusurlu yapınca (mesela kulak, göz, burun ve ağzı çizmeden) o zaman bir beis olmuyor mu?

İbn Abbas’a bir adam gelir ve der ki:
“Ben meslek olarak resim yapıyorum. Bana fetva ver.”
İbn Abbas şöyle der:
“Eğer mutlaka resim yapacaksan, ağacı ve ruhu olmayan şeyleri çiz.”
(Buhârî, Libâs, 90)

“İbn Abbas’a bir suret hakkında soruldu. Dedi ki:
‘Eğer başını silersen bu artık sûret değildir.’”
(Musannef İbn Ebî Şeybe, 5/166, h. 25999)

“Eğer organlarından birini keser veya noksan bırakırsa, bu tasvir hükmünde değildir.”
(Musannef İbn Ebî Şeybe, 5/167)

“Ali perde üzerindeki yüzleri kesti.
Dedi ki: ‘Biz yüzlerini kesmeden bırakmıyorduk.’”
(Musannef İbn Ebî Şeybe, 5/169)

“Başı olmayan veya organı eksik olan canlı sureti hükümden istisna edilmiştir.”
(Nevevî, Şerhu Müslim, 14/81)

İbn Hacer der ki:
“Kendisinde hayat özelliği bulunmayan tasvirler (başı olmayan, eksik organlı) haram kapsamına girmez.”
(Fethu’l-Bârî, 10/388)
 
Abdulmuizz Fida Çevrimiçi

Abdulmuizz Fida

فَاسْتَقِمْ كَمَا أُمِرْتَ
Admin
Âleykum selam we rahmetullahi we berakatuh;


حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ: حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ: حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ،أَنَّ رَجُلًا جَاءَ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقَالَ: إِنِّي رَجُلٌ أُصَوِّرُ هَذِهِ الصُّوَرَ، فَأَفْتِنِي فِيهَا.فَقَالَ لَهُ: ادْنُ مِنِّي. فَدَنَا مِنْهُ.ثُمَّ قَالَ: ادْنُ مِنِّي. فَدَنَا مِنْهُ حَتَّى وَضَعَ يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ،وَقَالَ: أُنَبِّئُكَ بِمَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ ﷺ:سَمِعْتُهُ يَقُولُ: «مَنْ صَوَّرَ صُورَةً، عُذِّبَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، حَتَّى يَنْفُخَ فِيهَا الرُّوحَ، وَلَيْسَ بِنَافِخٍ فِيهَا أَبَدًا».فَرَبَا الرَّجُلُ رَبْوَةً شَدِيدَةً وَاصْفَرَّ وَجْهُهُ،فَقَالَ: وَيْحَكَ! إِنْ كُنْتَ لَا بُدَّ فَاعِلًا، فَاصْنَعِ الشَّجَرَ وَكُلَّ شَيْءٍ لَيْسَ فِيهِ رُوحٌ​
“Bize Ali b. Abdullah rivayet etti. Dedi ki: Bize Sufyân rivayet etti. Dedi ki: Bana Abdullah b. Dînâr rivayet etti.
İbn Ömer’den, O da şöyle haber verdi:” Bir adam İbn Abbâs’a gelerek, “Ben bu resimleri yapan bir adamım; bu konuda bana fetva ver” dedi.
İbn Abbâs Ona “Bana yaklaş” dedi;
adam daha da yaklaştı; nihayet elini adamın başının üzerine koydu ve şöyle dedi: “Sana Allah’ın Rasûlu’nden işittiğim bir şeyi haber vereyim:
Onu şöyle buyururken işittim: Kim bir sûret yaparsa, kıyamet günü azab edilir; yaptığınıza ruh üfleyinceye kadar azab edilir. Hâlbuki Ona hiçbir zaman ruh üfleyemeyecektir.”
Adam bunu duyunca şiddetle sarsıldı ve yüzü sarardı.
Bunun üzerine İbn Abbâs şöyle dedi: “Eğer mutlaka bir şey yapacaksan, ağaç ve ruh bulunmayan şeyleri yap.”
(Buhârî, Libâs, Bab 90, Hadis no: 5954; Muslim, Ṣaḥîḥ, Kitâbu’l-Libâs, Hadis no: 2109)
Senedi muttasil, sahih, ravileri sikadır.

İmam Nevevî: “Ruhu olmayan şeyler”den maksad canlı olmayan cisimlerdir, ağaç, dağ, nehir, gemi, eşya, ev, arabalar vb. Tasvir yasağının illeti ruhu olan varlıkları taklit etmedir. (İmam Nevevî – Şerhu Sahîh-i Muslim)

İbn Hacer: Bu hadis, tam bir canlı tasvirinin yasak olduğuna, ruhsuz nesnelerin ise câiz olduğuna açık delildir. İbn Abbas’ın uygulaması, “baş” ve “ruh taşıyan suret” kavramını açıklar. (İbn Hacer , Feth’ul-Bârî)

İbn Teymiyye: “Canlı suretler haramdır; fakat cansız varlıkları çizmekte hiçbir beis yoktur.” (İbn Teymiyye , Mecmû‘u’l-Fetâvâ)

Kadı İyad : Allah ve Rasulunun tehdidi, canlı oluşturmayı taklid eden tavir eden tasvir içindir. (Kadı İyad, İkmâl ve Şifâ)

Canlı olan varlıkların tam suretini yapmak haramdır. Canlı olmayan nesneleri (ağaç, dağ, bitki, eşya) yapmak caizdir. Tasvirde yasak olan şey: ruhu olan varlığı taklit etmektir.

حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ لَيْثٍ، عَنْ عَطَاءٍ، قَالَ: سُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍ عَنْ صُورَةٍ؟ فَقَالَ
إِنْ مَسَحْتَ رَأْسَهَا فَلَيْسَتْ بِصُورَةٍ​
İbn Abbas’a bir suret (canlı resmi) hakkında soru soruldu.
O da şöyle dedi: “Eğer Onun başını silersen, artık o suret değildir.”
(Musannef ibn Ebi Şeybe, C. 5, Sf: 166, Hadis no: 25999; Abdurrezzâk es-San‘ânî – el-Musannef, C. 10, Sf: 399; Hadis no: 19590 benzer lafızla)

Hadisin İsnad Analizi: Râvî zinciri:
İbn Ebî Şeybe : imam, sika
İbn Fuḍayl (Muhammed b. Fuḍayl) : sika, Hafız
Leys b. Ebî Suleym : sadûk fakat hafızası zayıflamıştır / ihtilaflıdır
Atâ b. Ebî Rebâh : sika, imam
İbn Abbas (radıyallahu anhuma) : sahabî
Hüküm:
İsnadda tek problemli isim Leys b. Ebî Suleym’dir.
Hadis, hâdis olarak hasen li-gayrihi derecesindedir.
Rivayet mevkuftur (İbn Abbas’a aittir, Peygamber’e merfû değildir). Mevkuf olması da zaten fetvâ nevinden olduğu için sahabe sözleri içinde makbuldur.
Sonuç:
Sened: Zayıf , fakat amel edilebilir (hasen li-gayrihi)
Metin: Sahabenin fıkhî görüşü (mevkuf)
Manası bakımından: İslâm fıkhında kabul edilen kaideye uygundur
Sahabe ve tâbiîn döneminde canlı sureti yapmak yasaktır. Ancak Baş tamamen silinirse, Yüz özellikleri yok edilirse, İllet olan "ruh taşıyan canlı" özelliği kalmamış olur. Bu, tasvir yasağının illetine dayanır.

: حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ
قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ: «إِذَا قَطَعْتَ مِنَ الصُّورَةِ شَيْئًا، أَوْ نَقَصْتَ مِنْهَا شَيْئًا، فَلَيْسَتْ بِصُورَةٍ ​
İbn Abbas (radıyallahu anhuma) şöyle dedi: “Bir sûretin herhangi bir parçasını kesersen veya ondan bir şeyi eksik bırakırsan, artık O sûret (yasaklanan canlı resmi - tasvir) değildir.”
(Musannef ibn Ebi Şeybe, C. 5, Sf: 167, Bab: mâ yukrahu mine’s-suver)
Rivayet mevkuf olarak İbn Abbas’tan (r.anhuma) nakledilmiştir.

Sened zinciri:
İbn Ebî Şeybe : imam, hâfız, sika
Vekî‘ b. Cerrâh : sika, imâm, huccet
Sufyân es-Sevrî : imam, sika, huccet
Mûsâ b. ‘Uḳbe : sika, imâm, Medine tâbiîsi
es-Sâib b. Yezîd : sahabî (ya da sahabî çocuğu / büyük tâbiî; ihtilaf olmakla birlikte güvenilir)
İbn Abbas (r.anhuma) : sahabî
Hüküm:
Bu sened tamamen sika ravilerden oluşmaktadır Leys b. Ebî Suleym gibi zayıf bir ravî yoktur. Râvi zinciri Medineli güçlü bir isnaddır
Sonuç:
Sahabeden mevkuf olduğu için zaten merfu hadis gibi sıhhat şartı aranmaz; daha kolay kabul edilir. Bu sebeble isnad sahih kabul edilir.

بِإِسْنَادِهِ قَالَ:حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ: أَنَّ عَلِيًّا كَانَ يَقْطَعُ وُجُوهَ التَّمَاثِيلِ الَّتِي فِي السُّتُورِ
وَيَقُولُ: كُنَّا لَا نَدَعُهَا حَتَّى نَقْطَعَ وُجُوهَهَا​
es-Sâib b. Yezîd dedi ki: “Ali, perdelerde bulunan heykellerin (tasvirlerin) yüzlerini keserdi; ve (şöyle) derdi: ‘Biz Onları, yüzlerini kesmeden bırakmazdık.’ ”
(Musannef ibn Ebî Şeybe, C. 5, Sf: 169, Bab: mâ yukrahu mine's suver; el-Musannef – Abdurrezzâk, C. 10, Sf: 398–399)
Sened zinciri:
Wekîʿ b. Cerrâh : sika, hâfız
Sufyân es-Sevrî : imam, huccet
Mûsâ b. ʿUḳbe : sika, sebt
es-Sâib b. Yezîd : güvenilir Medine'li tâbiî
Ali b. Ebî Tâlib (r.anh) : (sahabe)
İsnad tamamen sika râvîlerden oluşmaktadır.

Hüküm:
Sahih mevkûf eser

Bu rivayet, sahabenin yüzü açık şekilde tasvir bulunan perdeleri ve kumaşları kesmelerini, sadece baş/yüz kısmını yok etmenin yeterli olduğunu gösteren güçlü bir delildir.
Canlı resmi (suret) taşıyan bir perdede yüz belirginse, tasvir hükmündedir. Yüz kesilirse artık tasvir hükmü kalkar. Ali (r.anh) bunu bizzat uygulamıştır. Bu, sahabenin icraat ve fetvâsıdır. Dört mezheb bu prensibi delil olarak kullanmıştır.

: قال الإمام النووي رحمه الله
"الصُّورَةُ الَّتِي لَا رَأْسَ لَهَا أَوْ نَقَصَ مِنْهَا عُضْوٌ لَا تَتِمُّ بِهِ الْحَيَاةُ مُسْتَثْنًى مِنَ النَّهْيِ"
(شرح مسلم، ١٤/٨١)​
İmam Nevevî rahimehullah şöyle der:
Başı olmayan veya yaşamın devamı için gerekli bir organı eksik olan canlı tasviri, yasak kapsamından istisna edilmiştir. (Nevevî, Şerhu Muslim, 14/81)

Bir canlı tasvirinin “canlılığının devamı için gerekli organa” sahib olmaması; fiilen insan/hayvan sayılmaması
Hadislerdeki azab tehdidi “ruh taşıyan tam suret” içindir. Buhârî’deki “Ruhu olmayan şeyi yap” hadisi Ağaç, dağ, cansız nesneler, başı olmayan veya hayatı olmayan şekiller istisna.
Hanefî, Şafiî, Hanbelî ve Malikî mezheblerinin çoğunluğu bu görüştedir.

: قالَ الحافِظُ ابنُ حَجَرٍ العسقلاني
وَالصُّورَةُ إِذَا قُطِعَ رَأْسُهَا، أَوْ أُزِيلَ مِنْهَا مَا لَا تَتِمُّ الْحَيَاةُ إِلَّا بِهِ؛ لَا تَدْخُلُ فِي النَّهْيِ​
Hâfız İbn Hacer el-Askalânî der ki: “Kendisinde hayat özelliği bulunmayan tasvirler (başı olmayan, eksik organlı) haram kapsamına girmez.”(İbn Hâcer, Fethu’l-Bârî, 10/388)
İbn Hacer el-Askalânî’nin yukarıdaki hadisleri açıklarken yaptığı fıkhî istinbat kısaca: “Baş kısmı kesilmiş olan veya hayatın devamı için gerekli bir organı bulunmayan tasvirler, yasak kapsamına girmez.”
İbn Hacer bu hükmü mevkuf sahâbî etkileri üzerine bina ettiğini açıkça belirtir. Dolayısıyla tahkik açısından metin sabit ve sahihtir.
İbn Hacer’in istinbatı şudur: Başsız tasvir caizdir. Hayatın gerçekleşmeyeceği derecede eksik caizdir. Tam canlı tasviri haramdır. Bu, sahâbe fetvaları ve sahih hadisler üzerine kurulmuş bir şerhtir ve İmam Nevevî, Kurtubî, el-Aynî gibi şârihler tarafından da desteklenmiştir.

Hanefî Mezhebi
Başı olmayan tasvir, tasvir hükmüne girmez; câizdir.
İbn Âbidîn: “…Başını kesmek suretiyle tasvir hükmü kalkar.” (İbn Âbidîn, Reddu’l-Muhtâr, C. 6, Sf: 373)
Kâsânî: “Bir suretin başı kesilirse artık suret değildir.” (Kâsânî , Bedâi‘u’s-Sanâi‘, C. 5, Sf: 121)

Şafiî Mezhebi
Başsız veya hayatı mümkün olmayacak derece eksik tasvir haram değildir.
Nevevî : “Başı kesilmiş suret, tasvir hükmüne girmez.” (Nevevî , el-Mecmû‘ , C. 2, Sf: 199)
Nevevî : “Hayat özelliği bulunmayan veya başı olmayan tasvir yasaktan istisnadır.” (Nevevî, Şerhu Muslim, C. 14, Sf: 81)

Mâliki Mezhebi
Tam canlı şekli yasaktır; fakat eksik tasvir caiz görülmüştür.
Derdîr: “Tam suret yasaktır; eksik olursa kerahat kalkar.” (Ebu'l-Berekat Ahmed b. Muhammed b. Ahmed El-Adevi Ed-Derdir, eş-Şerhu’l-Kebîr , C. 2, Sf: 337)
Hattâb : “Hayatın tamamlanmadığı suretlerde ruh hükmü yoktur.” (Ebû Abdillâh Şemsuddîn Muhammed b. Muhammed b. Abdirrahmân el-Hattâb er-Ruaynî , Mevâhibu’l-Celîl li-şerḥi Muḫtaṣarı Ḫalîl, C. 3, Sf: 217)

Hanbeli Mezhebi
Başsız, yüzü yok edilmiş, organları eksik tasvir haram değildir.
İbn Kudâme : “Baş kesilirse suret sayılmaz.” (Ebû Muhammed Muvaffakuddîn Abdullāh b. Ahmed b. Muhammed b. Kudâme el-Cemmâîlî el-Makdisî, el-Muğnî, C. 7, Sf: 216)
İbn Muflih: “Yaşaması mümkün olmayan tasvirde yasak yoktur.” (Ebû Abdillâh Şemsuddîn Muhammed b. Muflih b. Muhammed el-Makdisî er-Râmînî , Kitâbu’l-Furûʿ, C. 1, Sf: 257)

islam-tr.org

Çözüldü - Başsız veya Uzuvsuz Heykeller ve Başı Olmayan Kelebek Şekilli Yüzüğün Hükmü ?

Aleykum selam ; Sûret, başsız olduğu veya başı kesik olduğu zaman, hiçbir mekrûhluk yoktur. El-Hulâsa'da ve ona tâbi’ olarak Tenvîru’l-Ebsâr, el-Hilye, el-Bahru’r-Râik, Câmiu’r-Rumûz, el-Ğunye, Sağîrî (El-Halebî’s-Sağîr olabilir), eş-Şurunbilâliyye ve ed-Durer üzerine olan...
islam-tr.org
islam-tr.org

İlmi Konu - Resim Yapmak ; Asmak : Ressamlık

RESİM YAPMAK; ASMAK : RESSAMLIK Tasvir, bir şeyin suretini/resmini çizmektir. Heykeller yapmak da tasvirdendir. Tasvir, heykeltıraşçılığı da kapsar. Resim bizzat ya da heykel surettir. Onlara lugatte tesâvir/tasvirler/resimler denir. Bu, heykelleri de kapsar. Şeriat; insan, hayvan, kuş...
islam-tr.org
 
Cevap yazmak için giriş yap yada kayıt ol.
Benzer konular Forum Tarih
Horasan Fedaisi Çözüldü Allah'ın Rüyada Genç Erkek Suretinde Görünmesi Nasıl Anlaşılmalıdır? Hadis ve Hadis Usulu 1 1K
İslamciMuhammed Çözüldü Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu İçin İlaç Kullanmak Caiz midir? Fıkıh ve Fıkıh Usulu 2 1K
Abdulmuizz Fida Video Hadis İnkarcısı Sorusu: Kuran Eksiksiz ve Yeterli ise, Hadislere Neden İhtiyaç Duyuyorsunuz? Tebliğ / Davet - Seminer Videoları 3 1K
Ahıskalı Video Allah ﷻ Rüyada Görülebilir mi? | Allah'ın Sureti Meselesi Serbest Kürsü 3 2K
M Çözüldü Allah Ademi Kendi Suretinde Yarattı Hadisinin İzahı Nasıldır? Hadis ve Hadis Usulu 1 9K
ENSAR Çözüldü Dün Gece Rüyâmda Rabb'imi Genç Bir Delikanlı Sûretinde Gördüm Rivayetinin Sıhhati Nedir? Hadis ve Hadis Usulu 1 10K
J Cübbeli:allah Güzel Delikanlı Suretinde Göründü Din İstismarcıları ve Sakıncalı Zihniyetler 33 15K
Selahaddin Eyyubi Çözüldü Kafir Başrol Oyuncusunun Canlandırdığı Müslüman Sureti Hatırlayıp Sevmenin Vebali? Güncel Meseleler 1 4K

Benzer konular

Geri
Üst Ana Sayfa Alt